ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

σύμη-πόληαρχάγγελος Μιχαήλ ΣύμηςΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ : ΣΥΜΗ Ομαδάρχισσα: κα. ΘΕΜΕΛΙΝΑ ΜΑΡΑΓΚΟΥ -ΠΑΤΡΗ

ΟΜΑΔΑ ΑΓΑΠΗΣ:   04/07/2015   ΠΡΩΙ, 07/07/2015 ΠΡΩΪ            ΧΡΩΜΑ ΣΗΜΑΙΑΣ: …………………

ΠΟΛΙΟΥΧΟΣ ΟΜΑΔΟΣ: ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ Ο ΕΝ ΚΑΛΥΜΝΩ/π. ΣΑΒΒΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΤΟΥΝΙ

ΘΕΜΑ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ : ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΥΜΗΣ/ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ

ΗΜΕΡΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ : ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ & ΚΟΥΤΣΟΥΡΑΗ ΠΕΤΡΟΥΛΑ/ΜΑΡΙΑ : ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ : ΨΑΡΕΜΑ ΜΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΨΑΡΙΑ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ ΛΕΡΟΥ ΚΑΙ ΑΣΤΥΠΑΛΑΙΑΣ

ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΑΡΓΟΥΣ ΚΑΛΥΜΝΟΥ

ΚΟΡΙΤΣΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ΙΟΥΛΙΟΣ 2015

«ΥΙΕ ΔΟΣ ΜΟΙ ΣΗΝ ΚΑΡΔΙΑΝ» (Παροιμιών Κεφ. 23, στ. 26)

ΣΥΝΘΗΜΑ : «ΣΤΗΚΕΤΕ ΚΑΙ ΚΡΑΤΕΙΤΕ ΤΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ» (Θεσ.β΄ 2, 15)

ΠΑΡΑΣΥΝΘΗΜΑ : «ΠΑΝΤΟΤΕ ΧΑΙΡΕΤΕ, ΕΝ ΠΑΝΤΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΙΤΕ, ΑΔΙΑΛΛΕΠΤΩΣ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣΘΕ» (ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Α’, ΚΕΦ. Ε’, ΣΤ. 16-18) OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ : ΣΥΜΗ   Ομαδάρχισσα: κα. ΘΕΜΕΛΙΝΑ ΜΑΡΑΓΚΟΥ -ΠΑΤΡΗ

ΟΜΑΔΑ ΑΓΑΠΗΣ:   04/07/2015   ΠΡΩΙ, 07/07/2015 ΠΡΩΪ            ΧΡΩΜΑ ΣΗΜΑΙΑΣ: …………………

ΠΟΛΙΟΥΧΟΣ ΟΜΑΔΟΣ: ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ Ο ΕΝ ΚΑΛΥΜΝΩ/π. ΣΑΒΒΑΣ ΣΤΟ ΚΑΝΤΟΥΝΙ

ΘΕΜΑ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ : ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΥΜΗΣ/ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ

ΗΜΕΡΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ : ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ & ΚΟΥΤΣΟΥΡΑΗ ΠΕΤΡΟΥΛΑ/ΜΑΡΙΑ : ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ : ΨΑΡΕΜΑ ΜΕ ΜΑΓΝΗΤΙΚΑ ΨΑΡΙΑ

 ΣΚΗΝΗ :                            ΔΥΝΑΜΗ ΟΜΑΔΑΣ:             ΜΕΛΗ:

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΟΔΗΓΊΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΜΑΔΑΡΧΗ

Αγαπητέ φίλε ή φίλη, αυτό το καλοκαίρι διάλεξες την κατασκήνωση μας για να εργασθείς ως ομαδάρχης. Αναλαμβάνεις ένα πολύ υπεύθυνο και δύσκολο ρόλο γι’αυτό σου εύχομαι να διαχωρήσεις τις διακοπές από την εργασία να δεθείς με τα παίδια και τους συναδέλφους σου και να περάσεις ένα όμορφο καλοκαίρι. Τα λογία που διαβάζεις γράφτηκαν ειδικά για εσένα, γι’ αυτό διάβασε προσεκτικά και εντόπισε τις απορίες σου. Ανέλαβες το ρόλο του ηγέτη μιας μικρής ομάδας 8-12 παιδιών. Τα παιδιά αυτά θα σε βλέπουν σαν δικό τους άνθρωπο. Φρόντισε να μην τα απογοητεύσεις. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνεις φίλος τους. Να τα πλησιάσεις, και να κερδίσεις την εμπιστοσύνη και τον σεβασμό τους. Είναι σημαντικό να τα κερδίσεις χωρίς να ισοπεδωθείς στα μάτια τους. Να γίνεις φίλος τους χωρίς να χάσεις το κύρος σου. Στο δύσκολο έργο σου θα έχεις αμέριστη βοήθεια και υποστήριξη από τον Αρχηγό σου. Να είσαι σίγουρος ότι αξίζει να προσπαθήσεις

Βασικές ΚΙΝΗΣΕΣ

  Την πρώτη ημέρα που θα έρθουν παιδιά στην κατασκήνωση ο Αρχηγός θα σον δώσει την ομάδα σου. Από αυτή τη στιγμή και μετά πρέπει να κάνεις τα ακόλουθα.

 Οδηγείς τα παιδιά στη σκηνή και γίνεται διανομή κλινών. Ετσι κάθε παιδί μαθαίνει το δικό του χώρο

  •  Σε ένα χαρτί γράφεις αναλυτικά τα ονοματεπώνυμα τις ηλικίες και την δύναμη της ομάδος σου. » Δίνεις στα παιδιά πληροφορίες για το ημερήσιο πρόγραμμα της κατασκήνωσης
  •  Παίρνεις την ομάδα σου και κάνεις μια σύντομη περιήγηση στην κατασκήνωση. Τους δείχνεις όλους τους χώρους και τους τονίζεις να αποφεύγουν να προσέρχονται άσκοπα στην Γραμματεία, στην Πύλη και το Αρχηγείο
  •  Τόνισε τους να δίνουν προσοχή στις ανακοινώσεις
  •  Επιστρέψτε στη σκηνή, γνωριστείτε καλύτερα και περιμένετε ανακοινώσεις για τις επόμενες κινήσεις
  •  Το μεσημέρι φρόντισε να εκλέξουν τον Εκπρόσωπο της ομάδος τους που θα τους εκπροσωπήσεις στην Σύνοδο με τον Αρχηγό που θα γίνεί κάποια από τις επόμενες δύο ημέρες.

Σημεία Προσοχή

Έλεγξε διακριτικά αν κάποιο παιδί έχει κάποια ιδιαίτερη ευαισθησία αλλεργία και παίρνει κάποιο φάρμακο. Ολα τα φάρμακα πρέπει να παραδίδονται στην Νοσοκόμα

Πρέπει πάντα να δρας κατευναστικά σε αψιμαχίες μεταξά παιδιών.

Πρέπει να παρακολουθείς αν τα παιδιά σιτίζονται κανονικά. Αν αποφεύγουν κάποια φαγητά για οποιονδήποτε λογο(αισθητικό ή υγειονομικό) και τι φαγητά προτιμάνε

Εντόπισε το “ταραχοποιό ” στοιχείο της ομάδας σου και σύνεργα σου με του ανωτέρους σου για την αντιμετώπιση του.

  • Πρέπει να τα οδηγείς να ακολουθούν τους κανόνες υγιεινής. Να κάνουν λουτρό σώματος τουλάχιστον μία φορά κάθε δεύτερη ημέρα. ί.

Να ελέγχεις διακριτικά αν τα παίδια έχουν κανονικές κενώσεις. Πολλές φορές κάποια παίδια δυσκολεύονται να εμπιστευθούν τους χώρους υγιεινής της κατασκήνωσης λόγω του μαζικού τους χαρακτήρα.

Τα παιδιά πρέπει να είνα το ίδιο καθαρά όπως στο σπίτι τους και ακόμα και αν στο σπίτι τους δεν είναι στην κατασκήνωση ΠΡΕΠΕΙ να είναι.

Ρώτησε τα παιδιά σου αν έχουν αρκετά εσώρουχα και ενδύματα μαζί τους., διαφορετικά φρόντισε να ειδοποιούνται οι γονείς του ώστε να τα εφοδιάζουν έγκαιρα με καθαρά

Έλεγξε αν τα παιδιά έχουν ακριβά πράγματα μαζί τους. ΑΝ ναι φρόντισε ή να απομακρυνθούν από την κατασκήνωση ή να φυλαχθούν προσωρινά. Σε περίπτωση κλοπής η κατασκήνωση δεν έχει ΚΑΜΙΑ ευθύνη

ΜΗΝ αμελείς ποτέ την ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΟΥ γιατί είναι πάντα εύκολο να συμβεί το κακό. Μία φορά είναι αρκετή για να χαλάσει το καλοκαίρι όλων μας.

ΚΑΛΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

Προβλήματα Προσαρμογής του Παιδιού στην Κατασκήνωση του δρος Α. Καβάκα

Πολλά και ποικίλα προβλήματα μπορούν να δημιουργηθούν από τη δυσκολία μερικών παιδιών να προσαρμοστούν στην ομαδική ζωή που απαιτεί μια κατασκήνωση. Τα πιο συχνά απ’ αυτά έχουν σχέση με τα εξής πεδία:

1. Αυτοσυντήρηση και αυτοεξυπηρέτηση

Σε μερικές οικογένειες οι γονείς, με την υπερβολική φροντίδα που δείχνουν στο παιδί τους, δεν του δίνουν τη δυνατότητα και τις ευκαιρίες να διδαχτεί την αυτοσυντήρηση και την αυτοεξυπηρέτηση. Έτσι δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο μικρών παιδιών, 6 ή 7 ετών, που δεν ξέρουν πώς να φάνε, δεν τρώνε αν κάποιος δεν δώσει ιδιαίτερη προσοχή και σημασία σ’ αυτά ή δεν ζητούν κάτι που το επιθυμούν. Φυσικά υπάρχουν οι ομαδάρχες ή οι ομαδάρχισσες, αλλά εκείνοι σε ποιον να πρωτοδιαθέσουν το χρόνο τους; Ακόμη, σοβαρό πρόβλημα δημιουργείται όταν κάποιο παιδί δεν τρώει τα περισσότερα φαγητά. Αυτό γιατί δεν είναι εύκολο και ούτε είναι ακίνδυνο να τρέφεται μόνο με πορτοκαλάδες και παγωτά, επί τρεις ή τέσσερις εβδομάδες. Σχετικό με την αυτοσυντήρηση είναι και το πλύσιμο και η αλλαγή των ρούχων. Υπάρχουν παιδιά που δεν ξέρουν πότε και πώς να πλυθούν. Έτσι μπορεί να μένουν άπλυτα και αχτένιστα για μέρες ή και εβδομάδες. Όσο για το λούσιμο να μη γίνεται λόγος. Ευτυχώς που υπάρχει το θαλασσινό μπάνιο. Επίσης υπάρχουν παιδιά που δεν ξέρουν ότι πρέπει να αλλάζουν κάπου-κάπου τα ρούχα τους και μπορεί, αν κάποιος δεν τους το επιβάλλει, να μην αλλάξουν ούτε μια φορά τα ρούχα τους και μετά από τρεις ή τέσσερις εβδομάδες να επιστρέψουν στο σπίτι τους φορώντας τα ίδια εσώρουχα που είχαν όταν έφυγαν. Τέλος, δεν είναι λίγα εκείνα τα παιδιά που δεν ξέρουν πώς να τακτοποιήσουν τα πράγματά τους έστω και στοιχειωδώς ή να οργανωθούν κάπως σαν άτομα, μέσα σε μια ομάδα άλλων παιδιών. Η ακαταστασία τους είναι απερίγραπτη. Σαν αποτέλεσμα χάνουν κάθε λίγο πράγματα, ή δεν μπορούν να τα βρουν τότε που τα χρειάζονται, με συνέπεια να δημιουργούν κάθε τόσο πρόβλημα και στον εαυτό τους και στο περιβάλλον. Ξέρω περιπτώσεις παιδιών που όταν άλλαζαν τα εσώρουχά τους τα έριχναν ανάμεσα στα καθαρά και ό,τι άλλο υπήρχε μέσα στη βαλίτσα τους με συνέπεια να τραβάει τα μαλλιά της η μητέρα τους όταν επέστρεφαν στο σπίτι. Φυσικά, κάτι τέτοιο της χρειαζόταν γιατί η ίδια έφταιγε γι’ αυτό, αφού δεν είχε φροντίσει να διδάξει αυτό το πράγμα στο παιδί της.

2. Αυτοάμυνα

Προβλήματα δημιουργούνται κάθε τόσο με παιδιά που μπαίνουν για πρώτη συνήθως φορά σε μια κοινωνία ή ομάδα παιδιών, χωρίς να έχουν μάθει να αμύνονται όταν τα ειρωνευθεί ή επιτεθεί εναντίον τους, κάποιο άλλο παιδί. Μάλιστα μερικά απ’ αυτά όχι μόνο δεν ξέρουν πώς να αμυνθούν, αλλά με την τελείως αψυχολόγητη αντίδρασή τους στην ειρωνεία ή στην επίθεση των άλλων παιδιών, ενισχύουν αυτή την τάση των άλλων αντί να τη μειώνουν. Όταν για παράδειγμα ένα παιδί βάζει αμέσως τα κλάματα, ή κλαψουρίζει λέγοντας “γιατί με χτύπησες” ή “γιατί με κοροϊδεύεις”, δείχνοντας έτσι ευπάθεια ή αδυναμία απέναντι σ’ αυτόν που του επιτίθεται, ρίχνει λάδι στη φωτιά αντί να τη σβήνει. Αυτό πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα, επειδή τα παιδιά είναι συνήθως πολύ σκληρά μεταξύ τους. Αν διαπιστώσουν ότι κάποιος είναι αδύνατος και μπορούν να τον ειρωνεύονται ή να επιτίθενται εναντίον του, χωρίς να φοβούνται ότι θα έχουν συνέπειες γι’ αυτό, μπορεί να του κάνουν τη ζωή του μαρτύριο.

3. Ένταξη και κοινωνικοποίηση του παιδιού

Η ένταξη ενός παιδιού στην ομάδα ή στη μικρή κοινωνία μιας κατασκήνωσης επείγει, επειδή μέσα σε λίγες ημέρες δημιουργούνται οι φιλίες και οι μικροπαρέες κι έτσι μπορεί κάποιο παιδί που έχει πρόβλημα κοινωνικοποίησης να μείνει απ’ έξω και να νιώθει παραμελημένο, αν δεν ενταχθεί έγκαιρα σε κάποια ομάδα παιδιών. Αυτό ισχύει κυρίως για τα εσωστρεφή παιδιά και ιδιαίτερα όταν αυτά έρχονται για πρώτη φορά ή δεν έχουν γνωστά παιδιά από πριν ή έρχονται από κάπου αλλού σ’ αυτή την κατασκήνωση. Έτσι όμως μπορεί να νιώθουν ξένα ή απομονωμένα, κάτι που είναι πολύ κακό γι’ αυτά. Γι’ αυτό το λόγο, μια από τις πρώτες φροντίδες ενός ομαδάρχη ή των στελεχών μιας κατασκήνωσης πρέπει να είναι η ένταξη όλων των παιδιών σ’ αυτή. Τα παιδιά χρειάζονται φίλους και γι’ αυτό πρέπει να δίνονται δυνατότητες και ευκαιρίες για την ανάπτυξη φιλίας μεταξύ τους. Αυτό δεν είναι πάντοτε πολύ εύκολο, όσο φαίνεται από πρώτη άποψη, επειδή τα παιδιά έχουν γενικά την τάση να θέλουν σαν φίλους άλλα παιδιά που τα θεωρούν ικανά, ευχάριστα ή δραστήρια και όχι κάποια άλλα που δεν προβάλλουν τις ικανότητές τους. Επίσης υπάρχουν παιδιά, που ενώ αισθάνονται την ανάγκη κάποιου φίλου, δεν παίρνουν την πρωτοβουλία να πλησιάσουν κάποιον άλλο, αλλά περιμένουν ο άλλος να τους πλησιάσει. Αυτό παρατηρείται πιο συχνά σε παιδιά με συναισθήματα μειονεκτικότητας. Αυτά ιδιαίτερα τα παιδιά πρέπει να βοηθηθούν για να ενταχθούν στην ομάδα. Αλλιώς υπάρχει κίνδυνος να μείνουν ανέντακτα, κάτι που θα ενισχύσει τη μειωμένη αυτοεκτίμησή τους, καθώς θα νιώθουν ότι τα άλλα παιδιά τους έχουν απορρίψει.

4. Συμμετοχή στο παιχνίδι και στη ζωή της ομάδας και της κατασκήνωσης

Παρόλο που το παιχνίδι είναι κάτι που το θέλουν όλα τα παιδιά, όμως μερικά απ’ αυτά διστάζουν πολύ να λάβουν μέρος σ’ αυτό, αν δεν παροτρυνθούν ειδικά γι’ αυτό. Αν αυτό δεν το προσέξουν τα στελέχη της κατασκήνωσης, μπορεί να υπάρξουν μερικά παιδιά που θα κάθονται πάντοτε στην άκρη, με όλες τις συνέπειες που έχει αυτό στην ψυχολογική τους κατάσταση. Γι’ αυτό το λόγο, η ευθύνη των στελεχών δεν περιορίζεται μόνο στη διοργάνωση παιχνιδιών, ιδιαίτερα για τα μικρότερα παιδιά, αλλά περιλαμβάνει και τη φροντίδα ώστε να παίρνουν μέρος σ’ αυτά όλα τα παιδιά κατά ομάδες και όχι μόνο μερικά που τρέχουν πάντα πρώτα. Ιδιαίτερα, τα εσωστρεφή ή τα παιδιά με συναισθήματα μειονεκτικότητας μπορεί να διστάζουν να πάρουν μέρος σ’ ένα παιχνίδι από το φόβο μήπως αποτύχουν. Γι’ αυτό το λόγο, η επιτυχία δεν πρέπει να είναι πολύ δύσκολη, τουλάχιστον στα περισσότερα παιχνίδια. Η κοινωνικοποίηση ενός παιδιού μπορεί επίσης να βοηθηθεί με τη συμμετοχή του στη ζωή της ομάδας και της κατασκήνωσης γενικά. Συμμετοχή όμως όχι μόνο με τη μορφή εκτέλεσης εντολών. Όταν στις συζητήσεις που γίνονται στην ομάδα, δίνουμε την εντύπωση στο παιδί ότι ακούμε και εκτιμούμε τη γνώμη του, τότε τον κάνουμε συμμέτοχο στη ζωή της ομάδας και της κατασκήνωσης γενικά. Όσο μάλιστα συζητούμε περισσότερο και εξηγούμε στα παιδιά όχι μόνο τα προβλήματα που δημιουργούνται αλλά και τον τρόπο λειτουργίας της κατασκήνωσης, τόσο καλύτερα μπορούμε να βοηθήσουμε να ενταχθούν στη ζωή της κατασκήνωσης. Η καλή πληροφόρηση και η εμπιστοσύνη που δείχνουμε σ’ αυτά, κάνει τα παιδιά πιο φιλικά απέναντί μας και πιο πρόθυμα να ενταχθούν και να προσαρμοστούν στην κατασκηνωτική ζωή. Η ενημέρωση και η πληροφόρηση είναι κάτι στο οποίο υστερούμε και στον εκκλησιαστικό μας χώρο.

5. Υποχρεώσεις και υπευθυνότητα

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας είναι η έλλειψη υπευθυνότητας και ευσυνειδησίας που χαρακτηρίζει πολλούς συνανθρώπους μας. Η ανευθυνότητα των μεγάλων μεταβιβάζεται, όπως είναι φυσικό και στα παιδιά τους. Έτσι δεν είναι λίγα εκείνα τα παιδιά που φτάνουν στις κατασκηνώσεις, χωρίς να έχουν μάθει να αναλαμβάνουν ευθύνες ή υποχρεώσεις έστω και στοιχειωδώς. Ομαδική ζωή όμως σημαίνει συμμετοχή σε ευθύνες και υποχρεώσεις. Εξάλλου ένας από τους σκοπούς των κατασκηνώσεων είναι να διδαχτούν έμπρακτα τα παιδιά την εργατικότητα και την υπευθυνότητα. Πώς όμως θα τη διδαχτούν; Νομίζω ότι πολλές φορές φταίμε κι εμείς οι μεγαλύτεροι, με τον τρόπο που παρουσιάζουμε τις διάφορες υπευθυνότητες. Όταν π.χ. μιλούμε για αγγαρείες ή για κάτι άλλο με τόσο αρνητικό τρόπο, αμέσως δημιουργούμε αρνητική εικόνα μέσα στα παιδιά γι’ αυτές τις δουλειές. Δεν θα πρέπει ποτέ να αμελούμε να τονίζουμε ότι όλες αυτές οι δουλειές που αναθέτουμε στις ομάδες των παιδιών είναι για εκπαίδευσή τους κι ότι χωρίς υπεύθυνη εργασία δεν κατορθώνεται τίποτε.

6. Προβλήματα από τη συναισθηματική δέσμευση των παιδιών με τους γονείς τους

Στην ηλικία των 6, 7, 8 ή 9 ετών, αρκετά παιδιά είναι ακόμη στενά συνδεμένα με τους γονείς τους συναισθηματικά. Η ξαφνική απομάκρυνσή τους από το οικογενειακό περιβάλλον, τους κάνει να νιώθουν έντονα την απουσία των γονιών τους, κάτι που δεν είναι καθόλου εύκολο να αναπληρωθεί από κάποιον άλλο που έχει αναλάβει το ρόλο του ομαδάρχη. Στη σκέψη μου συχνά ανεβαίνει η απορία. Είναι σωστό να απομακρύνεις ένα παιδί από τους γονείς του έστω και για μερικές εβδομάδες, τη στιγμή που ακόμη αυτό είναι δεμένο συναισθηματικά μ’ αυτούς; Η γνώμη μου είναι ότι δεν πρέπει να γίνεται, αν το ίδιο το παιδί δεν το επιθυμεί. Επίσης, αν παρά την αρχική επιθυμία του, μετά από 2 ή 3 μέρες αλλάξει γνώμη και επιμένει να φύγει, δεν πρέπει να το κρατήσουμε εκεί. Πάντως στα μικρότερα παιδιά καλό είναι να τοποθετούνται ομαδάρχισσες που μπορούν να προσφέρουν αγάπη, στοργή και αίσθημα ασφάλειας στο παιδί. Αν κλαίει θα πρέπει να το πάρουν στην αγκαλιά για να το παρηγορήσουν. Αν μένει απομονωμένο να το πλησιάσουν και το βράδυ να πάνε στο κρεβάτι του, να του πουν δυο καλά λόγια, να το φιλήσουν, να το σκεπάσουν και να το καληνυχτίσουν. Αυτές οι απλές ενέργειες λύνουν συχνά πολλά προβλήματα και βοηθούν το μικρό παιδί να προσαρμοσθεί ομαλά στην κατασκηνωτική ζωή.

7. Προβλήματα από έλλειψη ικανοποίησης βασικών ψυχολογικών αναγκών του παιδιού

Μερικές από τις πιο βασικές ψυχολογικές ανάγκες του παιδιού που πρέπει να ικανοποιούνται είναι: η αγάπη, το αίσθημα ασφάλειας, η αναγνώριση της αξίας του, η εκτίμηση και ο σεβασμός της προσωπικότητάς του, η επιθυμία για απόκτηση γνώσεων, η περιέργειά του και η ενεργοποίηση ή δραστηριοποίησή του. Για παιδιά που αυτές οι ψυχολογικές ανάγκες δεν ικανοποιούνται σε αρκετό βαθμό από τους γονείς τους στο σπίτι, δεν δημιουργείται πρόβλημα. Όταν όμως ικανοποιούνται από την οικογένειά τους και ξαφνικά βρεθούν σε μια ομάδα παιδιών, όπου αποτελούν λίγο-πολύ ένα νούμερο, ένα άτομο ανάμεσα σε 15 ή 20 άλλα παιδιά, τότε συχνά δημιουργείται πρόβλημα. Ενώ στο σπίτι τούς πρόσεχαν, μέσα στην ομάδα ελάχιστα τους δίνουν, αν τους δώσουν κάποια σημασία ή το χειρότερο μπορεί να δέχονται κάθε λίγο παρατηρήσεις για λάθη ή παραλείψεις. Έτσι μπορεί να αισθάνονται άλλοτε μετέωροι, άλλοτε ξένοι κι άλλοτε σαν να βρίσκονται σε εχθρικό περιβάλλον, όπου πρέπει να αμύνονται συνέχεια. Η άμυνα τότε που θα διαλέξει κάθε παιδί, εξαρτάται από την ιδιοσυγκρασία του και από την ανατροφή που έχει δεχτεί. Κάποιο απ’ αυτά μπορεί να κλειστεί στον εαυτό του, ενώ κάποιο άλλο να αντιδρά βίαια με το παραμικρό. Σε όσες περιπτώσεις δίνεται έμφαση στην ικανοποίηση των βασικών τουλάχιστον ψυχολογικών αναγκών του παιδιού, αποφεύγονται πάρα πολλά προβλήματα. Το παιδί θέλει να νιώσει ότι το αγαπούν, εκτιμούν και σέβονται την προσωπικότητά του, αναγνωρίζουν την αξία του, ότι βρίσκεται σ’ ένα περιβάλλον ασφάλειας και όπου του δίνουν τη δυνατότητα και τις ευκαιρίες για δραστηριοποίηση και ενεργοποίηση. Αν αυτό το πετύχουμε έστω και σ’ ένα ποσοστό, έχουμε κερδίσει την αγάπη και την εκτίμηση των παιδιών στο πρόσωπό μας, αλλά και στις ενέργειές μας. Από εκεί και πέρα τα πράγματα είναι πολύ απλά.

8. Πειθαρχία στην ομαδική ζωή

Όπως συμβαίνει στην οικογένεια, όπου η πειθαρχία πρέπει να αρχίσει από την πρώτη ημέρα της ζωής του παιδιού, το ίδιο πρέπει να γίνει και στην ομαδική ζωή. Από τη στιγμή που το παιδί φτάσει στην κατασκήνωση θα πρέπει να αντιληφθεί ότι υπάρχουν κανονισμοί και διατάξεις που είναι υποχρεωτικοί για όλους. Σ’ αυτό βοηθάει πολύ, αν δώσουμε στα παιδιά από την αρχή μια εικόνα της κατασκήνωσης σαν μιας καλά οργανωμένης μικρής κοινωνίας, όπου ο καθένας έχει κάποια υπευθυνότητα και αρμοδιότητα, όπως επίσης δικαιώματα αλλά και υποχρεώσεις. Κανένας δεν είναι ανεύθυνος και κανένας δεν μπορεί να είναι ασύδοτος. Πρέπει επίσης από την αρχή να τονιστεί ότι η κατασκήνωση λειτουργεί με βάση ορισμένες αρχές που είναι υποχρεωτικές και πρέπει να τηρούνται απ’ όλους ανεξαίρετα. Ποιες είναι αυτές οι αρχές και ποιοι οι στόχοι; Αυτό είναι καλό να καθοριστεί από την αρχή. Παιχνίδι ναι, κολύμπι ναι, διακοπές ναι, αλλά πιο βασικό και πρωταρχικό είναι να μάθουμε περισσότερα για τον Θεό, να Τον γνωρίσουμε καλύτερα, να αναπτυχθούμε πνευματικά και να μάθουμε να ζούμε αρμονικά με άλλα άτομα, σε μια ομαδική ζωή. Γι’ αυτό πρέπει να μάθουμε να συνεργαζόμαστε στις διάφορες υπευθυνότητες. Συνεργασία και συναγωνισμό, όμως όχι ανταγωνισμό. Σεβασμό της προσωπικότητας ή της περιουσίας του άλλου, όπως και του δικαιώματός του να κοιμηθεί την ώρα της ησυχίας. Δεν πρέπει να είμαστε διστακτικοί όταν πρόκειται να πάρουμε μέτρα για πρόληψη ή έγκαιρη καταστολή μιας ταραχής. Στην πρόληψη βοηθάει νομίζω αν από την αρχή τονιστεί στα παιδιά ότι δεν κάνουν χάρη στην κατασκήνωση που έρχονται σ’ αυτήν, αλλά η κατασκήνωση κάνει χάρη σ’ αυτούς που τους δέχεται. Υπάρχουν πολλά παιδιά που θα ήθελαν πολύ να βρεθούν σε μια τέτοια κατασκήνωση μ’ αυτούς τους όρους, αλλά δυστυχώς δεν μπορούν επειδή οι θέσεις είναι πολύ περιορισμένες. Αν λοιπόν κάποιος δεν εκτιμάει το καλό που μπορεί να του κάνει η παραμονή του για μερικές εβδομάδες στην κατασκήνωση, ας μη διστάσει να το πει για να ειδοποιηθούν οι γονείς του να έρθουν να τον πάρουν. Έτσι θα δημιουργηθεί μια θέση για κάποιο άλλο παιδί που θα ήθελε να έρθει. Για την πρόληψη, τέλος, καλό είναι να πάρουμε από την αρχή μερικά πρακτικά μέτρα όπως: Να μην αφήσουμε να δημιουργηθούν ομάδες ή “κλίκες” ταραχοποιών. Σε αρκετές περιπτώσεις, από εμπειρίες προηγούμενων ετών, ξέρουμε λίγο-πολύ ποια παιδιά μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα και αναστάτωση. Αυτά τα παιδιά πρέπει να κατανέμονται σε πολλές ομάδες και να μην τους επιτρέψουμε να σχηματίσουν μία μόνο ομάδα. Ιδιαίτερα για τα πιο ζωηρά, να τα εντάξουμε σε ομάδες με ομαδάρχες ικανούς και έμπειρους. Ακόμη, καλό είναι να αναθέσουμε σ’ αυτά ορισμένες δραστηριότητες, τέτοιες που να εκτονώνονται και να νιώθουν ότι τους δίνουμε ιδιαίτερη σημασία. Τις πρώτες συνήθως ημέρες δεν δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα επειδή υπάρχει κάποια συστολή στο νέο περιβάλλον όπου έχουν βρεθεί. Τα προβλήματα αρχίζουν συνήθως μετά από λίγες ημέρες. Κάποιος προσπαθεί να επιβληθεί στους άλλους, κάνει συνέχεια τον έξυπνο, μπορεί να κάνει στους άλλους τον “νταή”, αδιαφορεί ή κρατάει αρνητική στάση απέναντι στις υποδείξεις που του γίνονται και άλλα πολλά. Σε τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση πριν η κατάσταση ξεφύγει από τον έλεγχό μας. Η ιδιαίτερη συζήτηση μ’ αυτόν ή μ’ αυτούς που δημιουργούν προβλήματα σ’ ένα κλίμα φιλίας και με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μην εκτεθούν τα μάτια των άλλων παιδιών, συνήθως αποδίδει αρκετά. Φιλική συζήτηση στη διάρκεια της οποίας θα τονιστούν οι συνέπειες που μπορεί να έχει η στάση του στη λειτουργία της κατασκήνωσης και η επιθυμία μας να συνεργαστεί για λύση και όχι δημιουργία προβλημάτων αλλάζει συνήθως το κλίμα. “Θα σου άρεσε, να σου κάνουν οι άλλοι αυτό που κάνεις εσύ;”, μπορούμε να του πούμε. Μάλιστα μπορούμε να τον προτιμούμε να του δώσουμε μια υπευθυνότητα, επειδή θέλουμε όλοι να εργάζονται μέσα στην κατασκήνωση. Έτσι μπορούμε να τον βάλουμε βοηθό σε κάποιον που φροντίζει για τη μεταφορά τροφίμων ή την επισκευή αντικειμένων. Αυτή η τακτική πιάνει σε παιδιά μέχρι 13-14 ετών. Σε μεγαλύτερα παιδιά και ιδιαίτερα σ’ αυτά που έχουν χαράξει αντιδραστική και κοσμική γραμμή στη ζωή τους δεν πιάνει και τότε μπορεί να αναγκαστούμε να πάρουμε πιο δραστικά μέτρα. Τώρα ποια είναι τα δραστικά μέτρα που μπορούμε να πάρουμε; Το ξύλο απαγορεύεται. Ούτε φυσικά επιτρέπεται να δέσουμε κάποιο παιδί στο δέντρο, να του στερήσουμε το φαγητό ή να το προσβάλουμε μπροστά στα άλλα παιδιά. Το μόνο μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας εκτός από την πειθώ είναι, να τον προειδοποιήσουμε ότι, αν συνεχίσει την ίδια απαράδεκτη τακτική, θα αναγκαστούμε να καλέσουμε τους γονείς του για να τον πάρουν, κάτι που δεν θα θέλαμε ποτέ να γίνει. Αυτό το μέτρο δεν χρειάστηκε ποτέ να το εφαρμόσουμε, όσα χρόνια ασχολούμαι με κατασκηνώσεις. 9. Σωστή στάση των δασκάλων και ομαδαρχών Πολλά προβλήματα δημιουργούνται, επειδή μερικοί ομαδάρχες ή δάσκαλοι δεν ξέρουν πώς να επιβάλουν πειθαρχία. Ας πάρουμε δύο περιπτώσεις: Ένας δάσκαλος ή ομαδάρχης την πρώτη ακόμη ημέρα καλωσορίζει τα παιδιά με τα εξής λόγια: “Χαίρομαι που μου δίνεται η ευκαιρία να περάσουμε αυτές τις εβδομάδες μαζί. Θα είναι μια καταπληκτική περίοδος. Θα παίξουμε, θα γελάσουμε, θα κάνουμε πολλά μπάνια, θα περάσουμε πολύ όμορφα. Θα είμαστε σαν φίλοι μεταξύ μας”. Αν ένας ομαδάρχης ή δάσκαλος ακολουθήσει αυτή τη γραμμή, δεν θα αργήσει να έχει προβλήματα. Κάποιος από την ομάδα του θα προσπαθήσει να δοκιμάσει την ανοχή του και τα νεύρα του. Τότε, τη στιγμή που από την αρχή δεν τόνισε ότι υπάρχουν κανονισμοί και περιορισμοί που είναι για όλους υποχρεωτικοί, δεν θα μπορέσει μετά να τους επιβάλει. Ένας άλλος δάσκαλος ή ομαδάρχης καλωσορίζει τα παιδιά ως εξής: “Χαίρομαι που είμαστε και θα περάσουμε μαζί αυτή την περίοδο. Θέλω να ξέρετε ότι ο καθένας σας έχει ιδιαίτερη αξία για μένα. Θέλω επίσης να ξέρετε ότι είστε ελεύθεροι να με ρωτάτε ό,τι θέλετε και να συζητούμε μαζί όλα τα θέματα σαν φίλοι. Φιλία όμως σημαίνει εκτίμηση και σεβασμό της προσωπικότητας του άλλου. Κανένας μας δεν είναι τέλειος, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δικαιούμαστε να ειρωνευόμαστε τον άλλο επειδή κάτι δεν το έκανε σωστά. Όλοι μας κάνουμε λάθη. Γι’ αυτό και δεν πρόκειται να ανεχτώ την ειρωνεία από οπουδήποτε κι αν αυτή προέρχεται, ούτε φυσικά την επίθεση του ενός κατά του άλλου. Αν θέλετε να περάσουμε καλά, πρέπει να σεβόμαστε ο ένας τον άλλο”. Μια τέτοια γραμμή μειώνει σε μεγάλο βαθμό την πιθανότητα να θελήσει κάποιος να αρχίσει μετά από λίγες ημέρες να κάνει τον εξυπνάκια ή τον νταή. Αν σε μερικούς αυτή η γραμμή φαίνεται πολύ αυστηρή, ας μην ξεχνούν ότι τα παιδιά εκτιμούν πολύ περισσότερο εκείνους τους δασκάλους ή ομαδάρχες που μπορούν να επιβάλουν την τάξη, από τους άλλους που στέκονται ανήμποροι μπροστά στην αταξία. Αυτό γιατί μια ομάδα ή τάξη όπου επικρατεί αναρχία είναι ένας χώρος που εμπεριέχει κινδύνους. Από τη μια στιγμή στην άλλη μπορεί κάποιος παλικαράς να ειρωνευθεί ή να επιτεθεί με λόγια ή πράξεις ενάντια σε κάποιον άλλο που τον θεωρεί αδύνατο. Ακόμη, επειδή η δικαιοσύνη είναι έμφυτη και έντονη στα παιδιά, υποφέρουν πολύ όταν βλέπουν γύρω τους αδικία. Γι’ αυτό το λόγο δεν ανέχονται δασκάλους ή αρχηγούς που μένουν αδιάφοροι ή δεν μπορούν να επιβάλλουν τη δικαιοσύνη. Τέλος, η αναρχία δημιουργεί ένα κλίμα ανασφάλειας που δεν θα το ήθελε κανένα παιδί.

Εγώ και η ομάδα μου ή μάλλον η ομάδα μου και εγώ

Προβληματισμός:

ü  Η σχέση μου με τα άλλα μέλη της ομάδας.

ü  Βάζω μήπως το προσωπικό μου όφελος πάνω από τις επιδιώξεις και τα ιδανικά της ομάδας μου;

ü  Ποια είναι η συμπεριφορά μου απέναντι στα πιο «αδύναμα» πρόσωπα  της ομάδας;

ü  Μήπως οι απαιτήσεις μου ξεπερνούν πολλές φορές τα «όρια» του Άλλου;

ü  Αν είχα τη δυνατότητα ίσως και να έδιωχνα κάποιους από την ομάδα! Γιατί όμως; Ποια είναι τα κριτήρια μιας τέτοιας επιλογής;

ü  Πώς συμπεριφέρομαι σε ένα καυγά μεταξύ δυο μελών της ομάδας;

ü  Μπορείς να πεις τελικά τι είναι αυτό που φταίει και δημιουργούνται προβλήματα στην ομάδα;

Τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω την ομάδα;

Βοηθώ την ομάδα όταν:

ü  Αισθάνομαι υπεύθυνος, προσεκτικός και γενναιόδωρος για τους άλλους.

ü  Είμαι πάντα πρόθυμος να προσφέρω τις υπηρεσίες μου σε όποιον κι αν χρειαστεί, όποτε κι αν χρειαστεί.

ü  Τονώνω την αυτοπεποίθηση των άλλων, με πνεύμα συντροφικότητας, όταν χρειαστεί.

ü  Προσπαθώ να συμφιλιώσω τα πρόσωπα μετά από έναν καυγά.

ü  Ξέρω ότι χωρίς πειθαρχία φθάνω στην αταξία! Τηρώ τους κανόνες και σε σέβομαι τους Άλλους. Δεν ξεχνώ ποτέ ότι οι Άλλοι εκτιμούν το καλό παράδειγμά μου.

ü  Φέρομαι με ΑΓΑΠΗ και ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ σε όλους. Αυτές οι δύο αρετές είναι το μυστικό της επιτυχίας.

Ο Αββάς Απολλώ, λέγουν πως είχε τόση αγάπη για τον πλησίον του, ώστε ουδέποτε στη ζωή του


Όταν οι αδελφοί ζητούσαν τη συνεργασία του, την προσέφερε ευχαρίστως, λέγοντας πάντα με χαμόγελο.
αρνήθηκε σε άνθρωπο βοήθεια ή οποιαδήποτε μικρή ή μεγάλη εξυπηρέτηση.

-Μαζί με τον Κύριον μου θα εργαστώ σήμερα για την ωφέλεια της ψυχής μου. 

Καθήκοντα ομάδας Αγάπης

ομάδααγάπης11. Σηκώνεται μισή ώρα πριν το εγερτήριο χωρίς κανένα θόρυβο.

2. Ο/η ομαδάρχις με όλα τα μέλη της ομάδας πρέπει να βρίσκεται μισή ώρα πριν τα γεύματα στην τραπεζαρία. Το πρωΐ ο/η ομαδάρχις ειδοποιεί το μάγειρα αν χρειαστεί.

3. Ο/η μόνος/η αρμόδιος/α για κάθε συνεννόηση με το μάγειρα είναι η ομαδάρχισσα. Τα παιδιά ρωτούν μόνο τον/την ομαδάρχη για ό,τι χρειαστεί και ΟΧΙ τον μάγειρα.

4. Ο/η ομαδάρχις υπενθυμίζει στα μέλη της ομάδας του/της να πλένουν τα χέρια τους, πριν από την έναρξη κάθε εργασίας.

5. Για καλή και συντονισμένη εργασία ο/η ομαδάρχης χωρίζει τα παιδιά σε ομάδες. Δεν μπαίνουν όλες στην κουζίνα, αλλά μόνο αυτές που ορίζει ο/ η ομαδάρχης.

6. Ο/η ομαδάρχης ενημερώνεται από τον/την υπαρχηγό για τις επιπλέον ή λιγότερες μερίδες, για το αρχηγείο και τις ομάδες, και φροντίζει αναλόγως.

7. Τα τραπέζια πρώτα σκουπίζονται με βρεγμένο βετέξ και έπειτα στρώνονται.

ομάδα αγαπης28. Μερικοί/ές κόβουν το ψωμί με προσοχή ελέγχεται το πάχος της φέτας) και το τοποθετούν στα τραπέζια.

9. Άλλοι/ες μεταφέρουν και τοποθετούν τα  σερβίτσια με τη σειρά : κουτάλια, πιρούνια, μαχαίρια, κανάτες με νερό – πάντα σκεπασμένες κτλ.

10. Τελευταίο σερβίρεται το φαγητό (για να μην κρυώσει). Αν τυχόν υπάρξει καθυστέρηση, ο/η ομαδάρχης θα τακτοποιήσει το θέμα  με την υπαρχηγό και το μάγειρα.

ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΜΑΔΟΣ ΑΓΑΠΗΣ

ΠΡΩΪ

Α. Τραπεζαρία.  1. Σκούπισμα με βετέξ των τραπεζιών

2. Τοποθέτηση στο:

    τραπέζι ομάδος   :                                                             τραπέζι αρχηγείου:

– πανεράκι ψωμιού                                                     – πανεράκι ψωμιού

– ποτήρια πλαστικά                                                    – ποτήρια γυάλινα

– μαχαίρια                                                                        – μαχαίρια

– 2 πιατάκια βούτυρο                                                  – 2 πιατάκια βούτυρο

– 2 πιατάκια μαρμελάδα                                           – 2 πιατάκια μαρμελάδα

(με τα κουταλάκια τους)                                               (με τα κουταλάκια τους)

–  χαρτοπετσέτες                                                           –  χαρτοπετσέτες

– 2 κανάτες γάλα ή τσάϊ                                           – 1 κανάτα γάλα ή τσάϊ

3.  Τακτοποίηση και σκούπισμα όλων των τραπεζιών μετά το πρωϊνό.

4.  Η ομάδα αγάπης συμμετέχει στην πρωϊνή προσευχή.

κατασκήνωσηΒ. Σημαιοστάσιο : Επιλέγονται δύο παιδιά για την έπαρση της σημαίας από την απογευματινή ομάδα αγάπης

Γ. Τουαλέτες Ομαδαρχών : Καθαριότητα και χαρτί υγείας, στην ώρα τακτοποίησης των σκηνών

ΜΕΣΗΜΕΡΙ

Α. Τραπεζαρία.  1. Σκούπισμα με βετέξ των τραπεζιών

2. Τοποθέτηση στο:

     τραπέζι ομάδος   :                                                             τραπέζι αρχηγείου:

– πανεράκι ψωμιού                                                     – πανεράκι ψωμιού

– ποτήρια πλαστικά                                                    – ποτήρια γυάλινα

– μαχαίρια                                                                        – μαχαίρια

–   πηρούνια ή κουτάλια                                               –   πηρούνια ή κουτάλια

–  χαρτοπετσέτες                                                           –  χαρτοπετσέτες

– 2 κανάτες με νερό                                                     – 1 κανάτα με νερό γυάλινη

– 2 πιατέλες σαλάτας                                                  – πιατάκια γυάλινα σαλάτας

– 1 πιατέλα φρούτου                                                   – γυάλινα πιάτα φρούτου

– πιάτα φαγητού                                                          – πιάτα φαγητού (περιποιημένα)

Κατά τη διάρκεια του γεύματος κάποιο/α μέλος/η της ομάδας που ορίζει ο/η ομαδάρχης διακονεί τις υπόλοιπες ομάδες σε ό,τι χρειάζονται, σερβίτσια, ψωμί, κλπ. πάντα χωρίς θόρυβο.γέρονταςψωμί

Όλα τα μέλη της ομάδας να είναι πρόθυμοι/ες στις υπηρεσίες τους και στην εμφάνιση καθαροί/ές και περιποιημένοι/ες.

Καλό θα είναι να υπάρχει κάποιο ενθύμιο φτιαγμένο από την ομάδα, στα τραπέζια του αρχηγείου και των ομάδων.

Μετά την προσευχή ελέγχει την καθαριότητα των τραπεζιών ο ομαδάρχης μαζί με ομάδα του.  Τακτοποίηση και σκούπισμα όλων των τραπεζιών μετά το φαγητό.

4. Σκούπισμα τραπεζαρίας.

Σημείωση : Οι ομάδες αναλαμβάνουν καθήκοντα ομάδος αγάπης κατά σειρά και σύμφωνα με το πρόγραμμα που ανακοινώνει το αρχηγείο.

Βράδυ

Α. Τραπεζαρία.  1. Σκούπισμα με βετέξ των τραπεζιών

2. Τοποθέτηση στο:

     τραπέζι ομάδος   :                                                             τραπέζι αρχηγείου:

– πανεράκι ψωμιού                                                     – πανεράκι ψωμιού

– ποτήρια πλαστικά                                                    – ποτήρια γυάλινα

– μαχαίρια                                                                        – μαχαίρια

–   πηρούνια ή κουτάλια                                               –   πηρούνια ή κουτάλια

–  χαρτοπετσέτες                                                           –  χαρτοπετσέτες

– 2 κανάτες με νερό                                                     – 1 κανάτα με νερό γυάλινη

– 2 πιατέλες σαλάτας                                                  – πιατάκια γυάλινα σαλάτας

– 1 πιατέλα φρούτου                                                   – γυάλινα πιάτα φρούτου

– πιάτα φαγητού                                                          – πιάτα φαγητού (περιποιημένα)

κατασκήνωση3Κατά τη διάρκεια του γεύματος κάποιο/α μέλος/η της ομάδας που ορίζει ο/η ομαδάρχης διακονεί τις υπόλοιπες ομάδες σε ό,τι χρειάζονται, σερβίτσια, ψωμί, κλπ. πάντα χωρίς θόρυβο.

Όλα τα μέλη της ομάδας να είναι πρόθυμοι/ες στις υπηρεσίες τους και στην εμφάνιση καθαροί/ές και περιποιημένοι/ες.

Καλό θα είναι να υπάρχει κάποιο ενθύμιο φτιαγμένο από την ομάδα, στα τραπέζια του αρχηγείου και των ομάδων.

Μετά την προσευχή ελέγχει την καθαριότητα των τραπεζιών ο ομαδάρχης μαζί με ομάδα του.  Τακτοποίηση και σκούπισμα όλων των τραπεζιών μετά το φαγητό.

Σημαιοστάσιο :

Δύο παιδιά για την υποστολή της σημαίας.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΧΩΡΟ ΕΥΘΥΝΗΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΑΣ

Στο χώρο ευθύνης περιλαμβάνεται και ο χώρος γύρω από την σκηνή μας και ο χώρος που μας όρισε το αρχηγείο για να διατηρούμε καθαρό και στολισμένο.

Στους σιδερένιους κάδους απορριμμάτων του κατασκηνωτικού χώρου αφαιρούμε την μαύρη σακκούλα, όταν γεμίσει κατά τα 2/3, τη δένουμε και την πηγαίνουμε στους πλαστικούς κάδους έξω από τον κατασκηνωτικό χώρο και τη στερεώνουμε γύρω από το χείλος τους ή την κλείνουμε προσεκτικά και την αφήνουμε κοντά στους κάδους, όπου μας υποδείξουν εξ αρχής.

κατασκήνωση2Στα καλαθάκια των w.c και των σκηνών μας τοποθετούμε απαραιτήτως σακκούλα. Πριν γεμίσει τη δένουμε και την πηγαίνουμε στους κάδους που θα μας υποδείξουν εξ αρχής. Τοποθετούμε καινούρια σακκούλα στα καλαθάκια.

Δεν καθαρίζουμε συνεχώς τις τουαλέτες παρά μόνο όταν υπάρχει ανάγκη. Κάθε τουαλέτα και ντουζιέρα εξυπηρετεί τρεις ομάδες, επομένως είναι αρκετή η φροντίδα δύο παιδιών κάθε ομάδας που θα συνενοηθούν από κοινού να φροντίζουν με τη σειρά, πρωΐ, μεσημέρι, βράδυ τις τουαλέτες και ντουζιέρες τους και τις σκηνές και χώρους ευθύνης τους.

Τα είδη καθαριότητας, σκούπες φαράσια κουβάδες κ.α. τα βρίσκουμε στο χώρο της κουζίνας, πίσω. Πηγαίνουν μόνο όσοι όρισε ο/η ομαδάρχης μαζί με το βοηθό ομαδάρχη και τα παίρνουν. Ποτέ μόνοι τους. Αν τα χάσουμε ή τα καταστρέψουμε δεν μπορούμε να τα αντικαταστήσουμε εύκολα γιαυτό χρειάζεται να τα προσέχουμε. Ο κουβάς να είναι πάντα καθαρός.

Δεν κάνουμε καμμία αλλαγή στην χωροθέτηση ούτε βάφουμε χωρίς την άδεια του αρχηγείου.

Για οποιοδήποτε πρόβλημα που αφορά τους χώρους ευθύνης και την καθαριότητα συννενοούμαστε με το αρχηγείο και την υπαρχηγό. Μπορούμε να στολίσουμε το χώρο ευθύνης μας κατόπιν συννενοήσεως με το αρχηγείο και την υπαρχηγό.

ΣΥΜΗ – ΙΣΤΟΡΙΑ

Η Σύμη είναι το όγδοο σε μέγεθος ελληνικό νησί του συμπλέγματος των Δωδεκανήσων. Βρίσκεται περί τα 12 μίλια ΒΔ. της Ρόδου, προ του ομώνυμου μικρασιατικού κόλπου, ή κόλπου Σεμπεκί κατά τους Τούρκους, με συνολική έκταση 57,865 τ.χλμ.. Απέχει 255 μίλια από τον Πειραιά, περίπου 27 μίλια ανατολικά από τη Νίσυρο και 3,7 μίλια από την εγγύτερη ακτή της Τουρκίας.

Το φυσικό της λιμάνι είναι ο Γιαλός, (εκ του Αιγιαλός), πέριξ του οποίου είναι κτισμένη η πόλη αμφιθεατρικά. Κατά την απογραφή του 2001 αριθμούσε 2.606 κατοίκους, εκ των οποίων οι 2.427 είναι συγκεντρωμένοι στο άνω τμήμα της πόλης, το λεγόμενο Χωριό, που είναι κτισμένο επί της πλαγιάς του όρους Βίγλα. Υπάρχουν και τα θέρετρα Νημπορ(ε)ιός (εκ του Εμπορειό), βορειότερα, και το Πέδι, ανατολικά. Περίπου το 5% των μονίμων κατοίκων είναι αλλοδαποί Ευρωπαίοι πολίτες, κυρίως Άγγλοι. Ο Γιαλός συνδέεται οδικά με το Χωριό, το Πέδι, τον Νημπορ(ε)ιό και την περισπούδαστη Ιερά Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ του Πανορμίτη που βρίσκεται στο νοτιότερο δυτικό άκρο της νήσου. Η Σύμη είναι τουριστικός προορισμός παγκοσμίου βεληνεκούς λόγω της αρχιτεκτονικής της. Από το 2009 λειτουργεί στο νησί εργοστάσιο αφαλάτωσης. Αρχαιολογικός χώρος κηρύχθηκε ολόκληρο το νησί της Σύμης. Ολόκληρη η Σύμη αλλά και τα νησάκια που βρίσκονται γύρω από αυτήν κηρύχθηκαν αρχαιολογικοί χώροι από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, αφού περιλαμβάνουν 159 θέσεις -χώρους και μνημεία- που καταγράφουν την ιστορία της περιοχής από την προϊστορική εποχή ως τα νεώτερα χρόνια.

Γεωγραφία

Το νησί είναι ορεινό, πετρώδες, άγονο και άνυδρο. Ψηλότερο βουνό είναι η Βίγλα (550 μ.) που σχεδόν χωρίζει το νησί στο βόρειο και νότιο εκ των οποίων το βόρειο είναι χαμηλότερο και περισσότερο καλλιεργήσιμο. Διαθέτει ελάχιστα πεδινά και υψίπεδα. Στα ορεινά, όμως, υπάρχει εκπληκτική βλάστηση. Σημαντικότερα μικρά οροπέδια είναι η “Δρακούντα”, του “Μέσα Νιμοράκι”, το “Ξίσος”, ο “Μεγάλος Σωτήρη” και ο “Μικρός Σωτήρης”, ενώ σημαντικότερες σχηματιζόμενες κοιλάδες είναι τα “Παναϊδάκια”, του “Νημπορειού”, με μεγαλύτερη την “κοιλάδα του Πεδιού” όπου και καλλιεργούνται έντονα.

Ακτογραφία

Οι ακτές της Σύμης παρουσιάζουν πλήθος από κόλπους, όρμους, ακρωτήρια και μικρούς λιμένες. Σημαντικότερα ακρωτήρια είναι η Άκρα Μακριά που είναι το βορειοανατολικότερο άκρο της εγγύτατης νήσου Νίμου και το ακρωτήριο Πάτος που είναι το νοτιότερο.
Κυριότεροι όρμοι είναι οι αναφερόμενοι παραπάνω Νημπορ(ε)ιός, ο άγιος (Αι)μιλιανός, ο άγιος Βασίλης και ο της Νανούς.
Κυριότεροι λιμένες είναι ο Γιαλός, ο κυρίως λιμένας με εξαίρετο αγκυροβόλιο, του Πεδιού, και ΝΝΔ. του Πανορμίτη που είναι ασφαλής, κυκλικός και με κατάφυτες γύρω πλαγιές, όπου στη παραλία του είναι κτισμένο το πανελλήνιο προσκύνημα ιδιαίτερα των ναυτικών του Αρχαγγέλου Μιχαήλ.

Γύρω από την Σύμη βρίσκεται ένα πλήθος νησίδων και βραχονησίδων σημαντικότερες των οποίων είναι βόρεια η Νίμος, (αρχαία Ύμος), νότια το Σεσκλί, (η αρχαία Τεύτλουσα), βορειοδυτικά οι λεγόμενες από τους ναυτικούς “Συμιοπούλες”, οι Αραιές των αρχαίων Ελλήνων, που είναι οι τρεις νησίδες Χοντρός (βορειότερη), Πλάτη (μεσαία), και η Οξειά (νοτιότερη) καθώς επίσης και πολλές βραχονησίδες με σημαντικότερες τις λεγόμενες “Διαβατές” που φαίνονται να διαβαίνουν τη θάλασσα στο δυτικότερο σημείο της Σύμης.

Ιστορία

Ονομασία – Πρώτοι Κάτοικοι

Η Σύμη κατοικείται από τα προϊστορικά ακόμα χρόνια. Μερικά ονόματα που αναφέρονται είναι, Καρίκη, Μεταποντίς, Αίγλη, και Σύμη από το όνομα της συζύγου του Γλαύκου που θεωρείται ο πρώτος κάτοικος στη γη αυτή. Εικάζεται ότι οι αρχικοί κάτοικοι της ήσαν οι Κάρες και οι Φοίνικες. Μετά ήρθαν οι Δωριείς.

Αρχαία χρόνια

Η Σύμη είναι γνωστή από τη μυθολογία. Στο νησί, σύμφωνα με την παράδοση γεννήθηκαν οι τρεις Χάριτες. Το σημερινό όνομά της το οφείλει, σύμφωνα με το Διόδωρο το Σικελιώτη, στη Νύμφη Σύμη, που κατά το μύθο ζευγάρωσε με τον Ποσειδώνα, θεό της θάλασσας. Καρπός του έρωτά τους υπήρξε ο Χθόνιος, που έγινε βασιλιάς των πρώτων κατοίκων του νησιού. Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή, η Σύμη ήταν κόρη του Ιαλύσου και της Δώτιδας και ήταν η επώνυμη ηρωίδα του νησιού.[1] Τη Σύμη στην αρχαιότητα τη συναντάμε και με άλλες ονομασίες, όπως Καρική, Έλκουσα, Αίγλη και Μεταποντίς, οι οποίες όμως ήταν προγενέστερες. Πρώτοι κάτοικοι του νησιού θεωρούνται οι Κάρες και οι Λέλεγες, από τη γειτονική μικρασιατική ακτή.

Ο Όμηρος στην Ιλιάδα του αναφέρει ότι ο βασιλιάς της, ο Νηρεύς, οδήγησε στην Τροία τρία πλοία. Η Σύμη ανέκαθεν ανήκε στην επικράτεια των Ροδίων. Μόνο για ένα σχετικά μικρό διάστημα κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. πέρασε στην κυριαρχία των Αθηναίων.

Η ιστορία της στα μετέπειτα χρόνια είναι παράλληλη των υπολοίπων νησιών της Δωδεκανήσου. Έτσι πέρασε αρχικά στη Ρωμαϊκή κυριαρχία και αργότερα αποτέλεσε τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι το 1309 οπότε και κατακτήθηκε από τους Ιππότες του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη της Ρόδου, που εκτιμώντας την προνομιακή θέση του νησιού, το ώθησαν σε μια μακρά περίοδο ευημερίας, που συνδέεται με την ανάπτυξη του εμπορίου, της ναυσιπλοΐας, της σπογγαλιείας και της ναυπηγικής τέχνης .

Τουρκοκρατία

Το 1522 πέρασε στα χέρια των Τούρκων. Η Σύμη την περίοδο αυτή όμως κατείχε σημαντικά εμπορικά και φορολογικά προνόμια και ελευθερίες θρησκευτικής και γλωσσικής έκφρασης.

Οι κάτοικοι της Σύμης, με τον στόλο τους, πήραν ενεργά μέρος στην Επανάσταση του 1821. Οι Συμιακοί ζήτησαν από τον Κυβερνήτη Καποδίστρια με υπόμνημά τους στις 27 Ιουλίου 1829 την απελευθέρωσή τους και τη συμπερίληψη του νησιού τους μέσα στα όρια του ελληνικού κράτους. Αίτημα που επανέλαβαν διά του Συμιακού ιερομόναχου Βενέδικτου από τη Ρωσική μονή του Αγίου Όρους του Αγίου Παντελεήμονα, ο οποίος συνέταξε προσωπική παρακλητική επιστολή προς τον νέο Κυνερνήτη[2]Όμως παρά τη μεγάλη προσπάθεια, η Σύμη βρέθηκε ξανά κάτω από την τουρκική κυριαρχία, το 1832. Η κατοχή κράτησε μέχρι το 1912, χρονιά κατά την οποία το νησί πέρασε στα χέρια των Ιταλών. Η ιταλική κατοχή ήταν ιδιαίτερα σκληρή για τους κατοίκους οι οποίοι γνώρισαν χρόνια μεγάλης φτώχειας. Η Ιταλική κυριαρχία έληξε το 1943 χωρίς όμως να τελειώσουν και τα δεινά του νησιού που πολλές φορές άλλαξε χέρια μεταξύ Άγγλων και Γερμανών. Οριστικά περιήλθε στα χέρια των Άγγλων στις 25 Σεπτεμβρίου 1944. Την 8η Μαΐου 1945 ο Γερμανός στρατιωτικός διοικητής της Δωδεκανήσου Όττο Βάγκνερ υπέγραψε το Πρωτόκολλο Παράδοσης της Δωδεκανήσου στους συμμάχους. Παρόντες ήταν ο Άγγλος Ταξίαρχος Μόφατ, o διοικητής του Ιερού λόχου Τσιγάντες, ένας Ινδός και ένας Γάλλος αξιωματικός. Οι Γερμανοί ήθελαν να γίνει η παράδοση των νησιών στους Έλληνες όμως αυτό δεν το αποδέχθηκαν οι Άγγλοι, οι οποίοι αργότερα επεδίωξαν να κάνουν τα νησιά επαρχία της Βρετανικής Κοινοπολιτείας. Την 31η Μαρτίου 1947 υπεγράφη το Πρωτόκολλο Παράδοσης στην Ελλάδα και η Βρετανική Στρατιωτική Διοίκηση παρέδωσε καθήκοντα στην Ελληνική Διοίκηση. Η οριστική ενσωμάτωση και παράδοση των Δωδεκανήσων στη μητέρα Ελλάδα σημειώθηκε στις 7 Μαρτίου 1948.

Η Σύμη όπως παρουσιάζεται από τους ταξιδιώτες Η Σύμη, όπως και τα άλλα νησιά της Δωδεκανήσου, είχε την ατυχία να βρεθεί κάτω από ξένους δυνάστες εξήμισι ολόκληρους αιώνες και φυσικό ήταν για την περίοδο αυτή, οι μόνες πηγές πληροφοριών να είναι ταξιδιώτες που την επισκέφθηκαν. Λόγω όμως της γεωγραφικής της θέσης δεν υπήρξαν πολλοί. Ωστόσο οι ταξιδιώτες και οι γεωγράφοι που την επισκέφθηκαν, είτε οι ίδιοι έγραψαν γι’ αυτήν ή την αποτύπωσαν πάνω σε χάρτη – αυτοί είναι λίγοι – είτε κατέγραψαν πολύτιμα στοιχεία για την ιστορία, τα έθιμα και την τοπογραφία της. 1420 Christoforo Buondelmonti Ιταλός Μοναχός Ιερέας που ταξίδεψε από την Φλωρεντία . Έγραψε βιβλίο όπου περιγράφει τη Σύμη και σχεδίασε ένα μάλλον πρωτόγονο χάρτη της Σύμης. Αναφέρει ότι το νησί ονομαζόταν Simie από το Simen που ήταν ο βασιλιάς του ή από τη λέξη Simane που είναι ελληνική απόδοση της λατινικής propinqua , που σημαίνει κοντινή, αφού βρίσκεται πολύ κοντά στην Ανατολή και οι κάτοικοι της κερδίζουν το ψωμί τους από το εμπόριο που κάνουν με τους στεριανούς. Όταν ο Δίας έδιωξε τον Προμηθέα , γιο του Ιαπετού , αυτός ήρθε στη Σύμη και έμαθε στους κατοίκους πολλά πράγματα για να ζουν καλύτερα. Οι κάτοικοι με τις μικρές βάρκες τους ταξιδεύουν ανάμεσα στη Ρόδο και την Τουρκία και κάνουν εμπόριο. Η περιφέρεια του είναι τριάντα μίλια. Το νησί έχει δυο κάστρα. Το ένα βρίσκεται κοντά στη θάλασσα και είναι πολύ γερό. Το άλλο πάνω στο βουνό είναι έρημο. Βγάζει εξαιρετικό κρασί και στα ψηλά βράχια του ζουν κατσίκια.

Νεότερη Ιστορία

Αεροφωτογραφία Σύμης, από Νότο προς Βορρά. Πρώτο πλάνο (κάτω), η νησίδα Σεσκλί και στο βάθος (πάνω) η νησίδα Νίμος, ή Νύμος.

Τότε ιδρύεται στην Κω το Εθνικό Μέτωπο Πανδωδεκανησιακής Απελευθέρωσης (Ε.Μ.Π.Α.). Το Ε.Μ.Π.Α. διαδίδεται και στη Σύμη. Ο νόμος 518/48 «περί προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα», δημοσιεύεται στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως τον Ιανουάριο του 1948. Την 7η Μαρτίου του 1948 έγινε και επίσημα η Ένωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα.

Αρχιτεκτονική

Ο οικισμός της Χώρας από ψηλά

Ατενίζοντας τη Σύμη, παρατηρεί κανείς πως αυτή εκτείνεται από τους πρόποδες του όρους Βίγλα (το ψηλότερο βουνό της Σύμης) και φτάνει ως το λιμάνι. Αρχικά και για λόγους ασφαλείας και προστασίας από τις τουρκικές και πειρατικές επιδρομές, καθώς και την αποφυγή μετάδοσης ασθενειών, χτίστηκε στο ανώτερο τμήμα της πόλης που ονομάζεται Χωριό (ή Άνω Χώρα). Στη κορυφή του λόφου που βρίσκεται στην Άνω Χώρα, δέσποζε η αρχαία ακρόπολη, στα απομεινάρια της οποίας οι Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου, το 1407, έκτισαν το κάστρο τους που ήταν ένα αμυντικό φρούριο με καταλύματα. Οι ιππότες με αυτό το έργο θέλησαν να ενισχύσουν την άμυνα του νησιού. Η Άνω Χώρα συσπειρώθηκε σιγά σιγά γύρω από το κάστρο και μόνο όταν οι συνθήκες το επέτρεπαν, άρχισε και η επέκταση προς τα παράλια, δηλαδή Γιαλός (λιμάνι), Πέδι (όρμος – ψαροχώρι), Νημποριός (αρχαίο λιμάνι). Η Σύμη ανακηρύχθηκε νωρίς ως διατηρητέος οικισμός, επιστέγασμα πολύχρονων αγώνων του Συμαίου aesthete Κώστα Α. Φαρμακίδη, και κατάφερε να διατήρησει τον κεντρικό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής της. Αυτό έγινε το 1971 και συγκεκριμένα με την αριθμ.24908/23-10-1971 υπουργική απόφαση όπου ο οικισμός κρίνεται “ιστορικός τόπος χρήζων ιδιαιτέρας προστασίας ”[3]. Τα σπίτια της, δίπατα και τρίπατα με δώμα, με αυλές, στρωμένες συχνά με βοτσαλωτά δάπεδα, σε θεματικά (καράβια, άγκυρες) και διακοσμητικά (μαίανδρος) motifs, με αετώματα ανάμεσα στις δίρριχτες κεραμιδένιες στέγες τους, μπαλκόνια με σιδεριές, εξωτερικούς τοίχους σοβατισμένους στο χρώμα της ώχρας ή σπανιότερα πέτρινους, και καφετιά παραθυρόφυλλα, χωρίς να λείπουν οι ιώδεις ή βαθυπράσινες πόρτες. Η τολμηρή πολυμορφία των σπιτιών της Σύμης και η χρωματική ελευθεριότητα (λουλακί, ώχρα, terra cotta), γαληνεύουν τους τραχείς, αυστηρούς και επιβλητικούς βράχους, αφήνοντας μετάγευση αρμονίας. Εσωτερικά τα σπίτια της Σύμης έχουν την απαραίτητη, λόγω της ανυδρίας, στέρνα στο βάθος του ισογείου ή κάτω από την ακμή του ορόφου, αφήνοντας μικρό χώρο μαγειρείου. Η Κάτω Πόλη (Γιαλός), που βρίσκεται στο λιμάνι, αναπτύχθηκε κατά τον 15ο και 16ο αιώνα, με πυκνή δόμηση και θολωτά περάσματα, αλλά διαμορφώθηκε πλήρως κατά το 19ο και τις αρχές του 20ου αιώνα, οπότε κτίστηκαν και οι νεότερες κατοικίες και στο Χωριό. Τα σπίτια του Γιαλού χτίστηκαν από Καρπάθιους τεχνίτες, έχουν κεραμοσκεπές, αετώματα και άλλα διακοσμητικά στοιχεία. Σύμφωνα μάλιστα με τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Ζωγράφο [4], το πάνω μέρος του Γιαλού ηλικίας 500 ετών, είναι εξαιρετικής αρχιτεκτονικής σημασίας καθώς αποτελεί ενδιαφέρον μείγμα αιγαιοπελαγίτικης και φρουριακής αρχιτεκτονικής με ενετικά στοιχεία. Σε αντίθεση, στα ισόγεια του Γιαλού, υπάρχουν μόνο μεγάλοι χώροι αποθήκευσης και κατεργασίας σπόγγου. Στον όροφο υπήρχε το σαλόνι με καθρέπτες, κονσόλες, πορσελάνες και, ενίοτε, τοιχογραφίες ή νωπογραφίες (frescos), και η μουσάντρα [5], εκ του ονόματος του Γάλλου αρχιτέκτονα F. Mansart που, εκμεταλλευόμενος το μεγάλο ύψος των σπιτιών του 17ου αιώνα, πρόσθεσε ξυλοκατασκευή, δημιουργώντας ένα ανοικτό (για να φωτίζεται) μεσοπάτωμα, το οποίο λειτουργούσε ως συμπληρωματικός χώρος ύπνου (ανάλογο του Αγγλοσαξονικού sleeping loft). Ακριβώς κάτω από την μουσάντρα βρισκόταν ο κύριος χώρος ύπνου, ο σουφάς[6], μια επίσης ξύλινη υπερυψωμένη κατασκευή, ενσωματωμένη στον τοίχο, κάτω από την οποία υπήρχε αποθηκευτικός χώρος. Ο σουφάς χωριζόταν από τον υπόλοιπο χώρο του ορόφου με κουρτίνα, υαλοπέτασμα ή ψευδόπορτα.

Νεοκλασικισμός 19ου Αιώνα. Περίοδος της Μεγάλης Ακμής

Τα κτίρια αυτής της περιόδου διακρίνονται, εκτός από την επιβλητικότητα του όγκου και τις μεγάλες αψιδωτές πόρτες και παράθυρα, από αετώματα και faux δωρικά ή κορινθιακά κιονόκρανα, με μονές ή διπλές κορνίζες. Η νεοκλασική αρχιτεκτονική χρησιμοποιούσε ως βάση άξονες συμμετρίας και τη χρυσή τομή, όχι μόνο στις σχέσεις ύψους και πλάτους του κτιρίου, αλλά και των ανοιγμάτων του, δηλαδή ανάμεσα στα παράθυρα και τις πόρτες. Βεβαίως, παρατηρούνται και άλλα αρχιτεκτονικά στοιχεία στα κτίρια της περιόδου. Συχνά, το τύμπανο του αετώματος της στέγης φέρει ένα κυκλικό άνοιγμα, αμιγώς Αναγεννησιακό στοιχείο. Τα ανοίγματα αυτά είχαν σχέση με την αισθητική αλλά και την προστασία της στέγης από δυνατούς ανέμους. Προλαμβάνουν, δηλαδή, την δημιουργία διαφοράς πίεσης μεταξύ της ατμοσφαιρικής (μηδενικής) κάτω από τη στέγη και της υπατμοσφαιρικής (αρνητικής) πάνω από τη στέγη πίεσης που μπορεί να προκαλέσει η μεγάλη ταχύτητα του ανέμου (φαινόμενο Ventouri), με αποτέλεσμα να παρασύρονται τα κεραμίδια.

Η επίδραση του Ευρωπαϊκού (Ρωμαϊκού) και Αθηναϊκού Νεοκλασικισμού ήταν τόσο μεγάλη στους κοσμοπολίτες Συμιακούς, ώστε να μην υπολογίζουν το κόστος. Έφερναν μάρμαρο από την Πάρο και την Πεντέλη για σκάλες, μπαλκόνια και φουρούσια, θηραϊκή γη για τη λιθοδομή από τη Σαντορίνη, και πορσελάνη για τους σοβάδες από τη Νίσυρο. Από την Τεργέστη προμηθεύονταν ξυλεία για πορτοπαράθυρα, οροφές και τις μουσάντρες. Τα κεραμίδια έρχονταν από τη Μασσαλία. Στη Σύμη αφθονούν η πέτρα και ο ασβέστης. Δουλεύοντας την πέτρα, οι Συμιακοί δημιούργησαν κομψά αετώματα, ανώφλια, κατώφλια, κορνίζες και κομόνες στις εξώπορτες και τα παράθυρα.

Τύποι Σπιτιών Στη Σύμη διακρίνουμε τρεις (3) τύπους σπιτιών, το μονό ή γείσο, το ανωκάτωγο ή δίπατο και τέλος το τρίπατο. Στο μονό ή γείσο σπίτι όλοι οι χώροι του σπιτιού, σάλα (σαλόνι), υπνοδωμάτιο, μαγερειό, καθώς και οι άλλοι βοηθητικοί χώροι, βρίσκονται στο ισόγειο. Το ανωκάτωγο ή δίπατο σπίτι, διαθέτει κατώι του οποίου η κάτοψη μοιάζει με το ισόγειο των μονών σπιτιών. Η επικοινωνία του ισογείου με τον πάνω όροφο γινόταν μέσω μιας εξωτερικής πέτρινης σκάλας.Το τρίπατο σπίτι δεν ήταν τόσο διαδεδομένο όσο το ανωκάτωγο. Σε αυτόν τον τύπο σπιτιού, το ισόγειο χρησιμοποιούνταν ως μαγαζί και οι δυο πάνω όροφοι αποτελούσαν ξεχωριστές πλήρεις οικίες.Υπάρχει ένας ακόμη τύπος σπιτιού που όμως δεν τον συναντούμε στο λιμάνι. Πρόκειται για το τετράγωνο ή αρχοντεμένο σπίτι. Σε αυτόν τον τύπο, το κατώι είναι μαγαζί ή αποθήκη και στο κέντρο του ορόφου υπάρχει μεγάλη σάλα. Υλικά Οι τοίχοι των σπιτιών είχαν μεγάλος πάχος. Κατασκευάζονταν από πέτρα αφού το συγκεκριμένο υλικό αφθονούσε στο νησί. Οι ντόπιοι τεχνίτες ήταν ιδιαίτερα επιδέξιοι στη συναρμολόγηση της πέτρας. Αντίθετα στα αρχοντόσπιτα χρησιμοποιήθηκε η ποτσουολάνα(μείγμα ασβεστοκονιάματος και θηραϊκής γης) που προερχόταν από τη Θήρα ή τη Νίσυρο. Οι στέγες των σπιτιών στο σύνολό τους είναι αετοειδείς και κεραμιδένιες με κεραμίδια φερμένα από τη Μασσαλία. Ένας προγενέστερος τύπος στέγασης είναι και ο επίπεδος με δώμα, που κατασκευαζόταν από πατελιά. Στο αέτωμα της κάθε στέγης υπάρχουν οι πολύ γνωστοί φεγγίτες ή αλλιώς τα «μάτια του βοδιού». Αυτοί κατασκευάζονταν από πέτρα, μάρμαρο, σίδερο ή γύψο, ενώ για τις σκάλες, τα μπαλκόνια και τα φουρούσια χρησιμοποιούσαν μάρμαρο φερμένο από την Πάρο ή την Πεντέλη. Η ξυλεία που χρησιμοποιούσαν στις πόρτες και στα παράθυρα την προμηθεύονταν από την Τεργέστη, καθώς και από τα γειτονικά μικρασιατικά παράλια. Το είδος του ξύλου που προερχόταν από την Τουρκία λεγόταν κατράνι και ήταν ιδιαίτερα ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες. Τις πρώτες ύλες τις προμηθεύονταν από τη Σμύρνη και την Πόλη. Εκτεταμένη ήταν και η χρήση του ασβέστη που με αυτόν άσπριζαν τα σπίτια.

Χαρακτηριστικά του Οικισμού

Παραδοσιακά Κτίσματα του Χωριού

Ο αρχικός Αιγαιοπελαγίτικος οικισμός της Σύμης βρίσκεται μακριά από τη θάλασσα, σε ένα πλάτωμα κρυμμένο πίσω από το Κάστρο για το φόβο των πειρατών. Για τον ίδιο λόγο, ο οικισμός διασχίζεται από δαιδαλώδη, στενά, πλακόστρωτα δρομάκια και καλντερίμια. Εκεί βρίσκονται και τα πρώτα αρχοντικά, των οποίων η μορφολογία και τυπολογία ουδεμιά έχει σχέση με τα μεταγενέστερα νεοκλασικά του δευτέρου ημίσεος του 19ου στο Γιαλό. Ήταν παραδοσιακά διώροφα κτίρια με μεγάλες αυλές στρωμένες με πλάκες από συμαϊκό σχιστόλιθο ή διακοσμημένες με σχέδια βοτσαλωτού (χαλικερά κατά τη συμαϊκή διάλεκτο), απομεινάρι της βυζαντινής εποχής, τυπικά δείγματα Αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής. Τα σπίτια σε Αιγαιοπελαγίτικο ρυθμό είναι κυβόσχημα, κάτασπρα, μικρά ή μεγάλα, εξαιτίας του ότι ο χώρος γύρω από το κάστρο ήταν περιορισμένος, αλλά και λόγω του επικλινούς εδάφους που περιόριζε την οριζόντια οικοδόμηση. Τα κτίσματα αυτά έχουν μικρά ανοίγματα και σκεπάζονται με δώματα. Με την πάροδο του χρόνου εκμοντερνίστηκαν, υιοθετώντας νεοκλασικά στοιχεία, όπως στέγη δίρριχτη που σχηματίζει στην πρόσοψη αετώματα και παραστάδες.

Νεοκλασικά Μέγαρα Πετριδών, Μουράγιου και Γιαλού

Κατηφορίζοντας την Άνω Χώρα και προς το μέσο του οικισμού υπάρχει η συνοικία της Καλής Στράτας, όπου ξεχωρίζουν τα νεοκλασικά σπίτια χτισμένα σε ευρύχωρα οικόπεδα. Η σημαντική άνοδος των ναυτεμπορικών δραστηριοτήτων και οι πολιτισμικές σχέσεις ανάμεσα στην Αίγυπτο και τις πόλεις της Μικράς Ασίας, συνέβαλαν στο να αναπτυχθεί ένας αστικός κλασικισμός. Ο 19ος αιώνας ήταν η εποχή του νεοκλασικισμού, που επηρέασε τόσο τον Ελλαδικό χώρο όσο και τις υπόδουλες περιοχές. Δόθηκε έμφαση στο μνημειακό ύφος της αρχιτεκτονικής και στηρίχτηκε στα κλασικά πρότυπα των μνημείων (Αθηναϊκός νεοκλασικισμός). Στην υπόλοιπη όμως Ελλάδα αναπτύχθηκε ο περιφερειακός τοπικός νεοκλασικισμός που βασίζεται στον αυθορμητισμό και στο μεράκι του ντόπιου τεχνίτη ο οποίος μετασχηματίζει τις ακαδημαϊκές μορφές. Σε αυτό το ρυθμό ανήκουν και τα νεοκλασικά σπίτια της Σύμης. Η Καλή Στράτα είναι η κεντρική αρτηρία που συνδέει το Χωριό με το Γιαλό, με τα 500 πέτρινα και πλέον σκαλοπάτια. Δεξιά και αριστερά της στέκουν επιβλητικά, ογκώδη δίπατα και τρίπατα αρχοντόσπιτα με συμμετρικά πορτοπαράθυρα. Αυτά ανήκαν σε πλούσιους εμπόρους και καπεταναίους που λόγω των επαγγελματικών τους δραστηριοτήτων έφεραν στο νησί τον απόηχο των καλλιτεχνικών ρευμάτων της Δύσης. Ευδιάκριτα είναι τα ίχνη αυτής της επιρροής στους χρωματιστούς σοβάδες, στην αετωματική στέγη με τα κορδώματα (για την περισυλλογή των όμβριων υδάτων) στο γείσο των θυρών και των παραθύρων ,στα κορινθιακού ρυθμού κιονόκρανα και ακόμα στις βαριές ξύλινες πόρτες, στις καλοδουλεμένες σιδεριές και στα λεπτοδουλεμένα μπαλκόνια. Τα κτίρια του Γιαλού χαρακτηρίζονται και από Ευρωπαϊκή επιρροή (Ρωμαϊκό Νεοκλασικισμό), όπως το διώροφο του Φωτάρα και το τριώροφο του Καλαφατά, αμφότερα με ισόγεια από πέτρα πελεκητή κατά την τεχνοτροπία των Βενετσάνων και της Νάπολης. Μοναδικά ήσαν και τα κυρίως Αθηναϊκού τύπου νεοκλασικά τριώροφα Μέγαρα του Μουράγιου [Μέγαρα των πολλών αδελφών Πετρίδη, των Πετριδών, των Διακογιάννη, Κοντογιάννη, της Βαγγελίτσας του Γεώργιου (Πετρίδη), και άλλων]. Ατυχώς, το μεγαλοπρεπέστερο όλων, το Ρωμαϊκού τύπου Μέλαθρον της Αννας του Γεώργιου, πρωτότοκης θυγατέρας του Γεώργιου και της Φωτεινής (Πετρίδη), όπως τους αποκαλούσε ο λαός, χτισμένο εξ ολοκλήρου από πελεκητή πέτρα, βομβαρδίστηκε και, στη συνέχεια ο Δήμος, στον οποίον δωρήθηκε από τους κληρονόμους Πετρίδη, το κατεδάφισε. Το τριώροφο της Βαγγελίτσας (δευτερότοκης) του Γεώργιου, που δόθηκε ως προικώο στην κόρη της Φωτεινή Θ. Γεννηματά, μητέρα του πολιτικού Γεώργιου Γεννηματά, κάηκε από τους Ιταλούς αλλά, αφού πουλήθηκε, αποκαταστάθηκε και λειτουργεί ως ξενοδοχείο πολυτελείας[7]. Η εσωτερική διαρρύθμιση, η επίπλωση και το ύφος των οικιών του Μουράγιου όχι μόνο διέφεραν, αλλά θύμιζαν Γαλλικό boudoir. Τα μαρμάρινα λουτρά διέθεταν υδραυλικό σύστημα αρνητικής πίεσης που αντλούσε θαλάσσιο νερό για καθαρισμό. Τα αυθεντικά έπιπλα περιόδου και αντικείμενα των οικιών αμφοτέρων των θυγατέρων Γ. Πετρίδη, ειδικά οι σουίτες Λουδοβίκου Φιλίππου (Louis Philippe)[8], και Δευτέρας Γαλλικής Αυτοκρατορίας (Napoléon III)[9], οι καθρέφτες, τα secrétaires à tambour και abattant, τα ασημικά Christofle, οι ελαιογραφίες και τα κινέζικα βάζα 17ου αιώνα [10], που μεταφέρθηκαν στην Αθήνα προ του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου και σώζονται, είναι απτοί μάρτυρες.

Η οικονομία της Σύμης

Η οικονομική ευημερία της Σύμης κατά τον 19ο αιώνα στηριζόταν κυρίως σε τρεις τομείς, την αλιεία, κατεργασία και εμπορία του σπόγγου, την ναυπηγική και την ναυτιλία. Η Σύμη κατά την εποχή της άνθησης της συγκροτήθηκε σε αστικό οικισμό μεσαίου μεγέθους που ξεπερνούσε ακόμη και αυτό της Ρόδου. Η οικονομία ήταν προσανατολισμένη περισσότερο σε τριτογενείς δραστηριότητες και λιγότερο στη γεωργία και την κτηνοτροφία. Ο πληθυσμός ανερχόταν στις 25.000, ενώ η συγκέντρωση του εργατικού δυναμικού συντέλεσε στην οικονομική πρόοδο. Η έντονη δραστηριοποίηση των Συμιακών στο εξωτερικό μέσω των εκτενών επιχειρησιακών τους δράσεων και παράλληλα η ανάπτυξη της αλιείας και της σπογγαλιείας, δημιούργησαν μια νέα τάξη αστών που ζούσε μια άνετη και πλούσια ζωή. Τα καπετανόσπιτα ήταν και τα πιο πλούσια σπίτια. Οι αμιγώς αστικές περιοχές, καθώς και όλα τα ευκατάστατα σπίτια εκτείνονταν στο Ρολόι, στο Χαράνι, στο Πιτίνι (συνοικίες του Γιαλού) και στην Καλή Στράτα. Βέβαια, και στο κέντρο του Χωριού υπήρχαν αρχοντόσπιτα, αλλά κατά κανόνα ψηλά στον οικισμό έμεναν οι φτωχότερες τάξεις. O οικισμός στο σύνολό του είναι απόλυτα εναρμονισμένος με το περιβάλλον. Οργανώθηκε με βασικό θεμέλιο την εξυπηρέτηση των ανθρώπινων αναγκών και των χαρακτηριστικών μιας ζωής προσανατολισμένης στη θάλασσα.

Η σπογγαλιεία ήκμασε από το 1865 έως το 1930, με τις νέες τεχνικές (σκάφανδρο). Η Σύμη πρωτοστάτησε τόσο στην αλιεία του σπόγγου στην επιλεγόμενη Μπαρμπαριά, Barbary Coast, στα βόρεια παράλια της Αφρικής, όσο και στην επεξεργασία και εμπορία του. Με επί κεφαλής τον Συμαϊκό Οίκο Υοί Νικήτα Πετρίδη, γνωστό στο Λονδίνο, όπου ζούσε μονίμως ο Δημήτριος Πετρίδης, ως Petrides Brothers, η σημαντική αυτή βιομηχανία διέθετε γραφεία στη Σύρο, τον Πειραιά, το Παρίσι, το Λονδίνο και την Τεργέστη. Ο Μεγάλος Ευεργέτης της Σύμης Γεώργιος Νικήτα Πετρίδης οικοδόμησε τον κομψότατο οβελίσκο στο Μουράγιο, το Πετρίδειον Ωρολόγιον, κοινώς Το Ρολόι, το Πετρίδειον Σχολείον και τα μεγαλοπρεπή, fin-de-siecle, νεοκλασικά ένθεν και ένθεν του Διοικητηρίου. Στο απόγειο της δόξας της, 19001910, η Σύμη αριθμούσε 25.000 κατοίκους. Ενδεικτικό της αίγλης της, είναι η ίδρυση το 1904 της Ηλεκρικής Εταιρείας Σύμης. Η Ευρωπαϊκή κουλτούρα πέρασε στη Σύμη κυρίως μέσα από την αρχιτεκτονική, αλλά και τα Γράμματα και την κοινωνική ζωή[11]. Οι δε Συμιακοί του Μουράγιου των χρόνων αυτών ήσαν μεγαλοαστοί επιπέδου Ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων.

Η ναυτιλία και η ναυπηγική επίσης ήκμασαν στη Σύμη. Οργανωμένος ταρσανάς λειτουργούσε στο Χαράνι με τον μάστορα ναυπηγό Κέλλη [παρωνύμιο του Δ. Σαρρή] μέχρι την δεκαετία του 1960. Το νησί δεν υστερούσε, όμως, και στις βιοτεχνίες, όπως σιδηρουργία, αλευροποιία, χρυσοχοΐα κ.λ.π.

Η Σύμη είδε μέρες δόξας επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διότι, μετά το 1522, επί Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς, εφαρμόστηκε ο Ιερός Νόμος του Ισλάμ, που ορίζει ότι λαοί, που υποτάσσονται αυτοβούλως, θα χαίρουν αυτονομίας με μόνη υποχρέωση την καταβολή μικρού κατά κεφαλήν φόρου. Επειδή οι Συμιακοί προσήλθαν πρώτοι να δηλώσουν υποταγή, απέκτησαν όλες τις προνομίες του ειδικού καθεστώτος. Από το 1912, με την Ιταλοκρατία, άρχισε η παρακμή με σταδιακή μετανάστευση του πληθυσμού στην Αίγυπτο, Μασσαλία, ΗΠΑ και αργότερα το Βελγικό Κογκό και την Αυστραλία. Κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Γερμανο-ιταλικές δυνάμεις βομβάρδισαν και έκαψαν πρακτικά όλο τον Γιαλό, την Καλή Στράτα και το Μουράγιο. Αυτή την περίοδο η πείνα ανάγκασε την Σύμη να δοκιμαστεί σκληρά. Μερικοί τολμηροί Συμιακοί, ναυτικοί και έμποροι,ταξίδευαν ως την Τήλο και την Κρήτη (Σητεία) για να φέρουν τρόφιμα. Μετά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων (de facto 1947, de jure 1948), οι κάτοικοι ζούσαν υπό τραγικές συνθήκες.

Τουρισμός

Αμέσως ή εμμέσως, η οικονομία της Σύμης στηρίζεται σήμερα στον τουρισμό. Η οικονομική ανάκαμψη άρχισε δειλά στην διάρκεια της Δικτατορίας με την ανάπτυξη του ημερήσιου τουρισμού από την Ρόδο. Πριν 20 χρόνια, μια πανοραμική φωτογραφία του λιμανιού της Σύμης τραβηγμένη από το Κάστρο κοσμούσε το εξώφυλλο της έκδοσης (Αυγούστου 1988) του Condé Nast Traveler, του εγκυρότερου διεθνούς (Αμερικανικού) περιοδικού σε θέματα τουρισμού. Η έμφαση του άρθρου δινόταν στον αρχιτεκτονική του νησιού και ειδικά στα αρχοντικά του Μουράγιου. Έκτοτε η εξέλιξη υπήρξε ραγδαία.

Παιδεία και Θρησκεία

Πανορμίτης Η λειτουργία στη Σύμη του παλαιότερου αναγνωστηρίου στο Αιγαίο, Αίγλη (1872), της Σχολής της Αγίας Μαρίνας (1765-1821) και, στη συνέχεια, του Ελληνικού σχολείου του Κάστρου, του Θεάτρου Σύμης (1881) κ.ά. μαρτυρούν το πνευματικό επίπεδο της περιόδου της αίγλης.

Οι Συμαίοι θρησκεύονται βαθύτατα, ως μαρτυρεί και η πληθώρα από περικαλλείς ναούς, εξωκκλήσια και μοναστήρια, με ξυλόγλυπτα τέμπλα, αγιογραφίες και βοτσαλωτές αυλές.

Στη Σύμη δοξάζεται ο Αρχάγγελος Μιχαήλ. Εκτός από τις Μονές Πανορμίτη και Ρουκουνιώτη, υπάρχουν 7 ακόμα μονύδρια αφιερωμένα στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, δηλαδή συνολικά 9, όσα και τα αρχαγγελικά τάγματα. Πρόσφατα (2004) συστάθηκε η Ιερά Μητρόπολις Σύμης που δικαιοδοτεί κανονικώς και στα νησιά Τήλο, Χάλκη και Καστελόριζο και υπάγεται απ΄ευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Στη Σύμη βρίσκεται η έδρα του Σεβ. Μητροπολίτη Σύμης, υπερτίμου καί εξάρχου Νοτίου Αἰγαίου Πελάγους.

Ο Δήμος Σύμης περιλαμβάνει το νησί της Σύμης, καθώς και τις γύρω νησίδες. Αναλυτικά οι οικισμοί και οι νησίδες που αποτελούν τον δήμο Σύμης:

Δ.δ. Σύμης [ 2.606 ]

Ήθη και Έθιμα

Πλούσια ήθη και έθιμα επιβιώνουν ως σήμερα. Χαρακτηριστικό είναι ο Κουκουμάς [6] στις 2 Μαΐου. Στο έθιμο αυτό έπαιρναν μέρος, ανύπαντροι νέοι και νέες. Αποβραδίς, η κυρά του σπιτιού όπου θα γιόρταζαν τον Κουκουμά, έδινε ένα αγγείο της Βενετίας, το ξυστί, σε εφτά νέες για να φέρουν από ισάριθμα σπίτια, που ένα μέλος του λεγόταν Ειρήνη, το λεγόμενο αμίλητο νερό, διότι καθ’οδόν δεν έπρεπε να μιλούν. Στην επιστροφή, έβαζαν μέσα στο ξυστί τα δαχτυλίδια τους και το σκέπαζαν με κόκκινο μαντήλι κι’ ένα μεγάλο κλειδί. Το ξυστί το ανέβαζε, τότε, η κυρά στο ανώι, όπου το άφηνε ως το πρωί, για να το δουν ο ουρανός και τ’ άστρα. Έτσι, πίστευαν ότι θα παντρεύονταν γρήγορα. Το πρωί, μετά την Λειτουργία στο ναό του Αγίου Αθανασίου, μετέβαιναν στο σπίτι όπου έκαναν τον Κουκουμά παίρνοντας θέση γύρω από ένα μπακιρένιο ταψί, το σινί. Η νοικοκυρά κατέβαζε από το ανώι το ξυστί και το έβαζε στο κέντρο του σινιού. Αμέσως οι νέες αφαιρούσαν το κλειδί, το κόκκινο αντήλι, έβγαζαν τα δαχτυλίδια τους και έβαζαν στο ξυστί φρεσκοκομμένα λουλούδια και γύρω στο σινί καμιά δεκαριά κουτάλια της σούπας. Με τις παλάμες τους χτυπούσαν ρυθμικά το σινί και τα κουτάλια έκαναν ένα ωραίο ήχο, ενώ οι λυράρηδες άρχιζαν να παίζουν μουσική και οι νέες, να τραγουδούν δίστιχα επαινώντας τους αγαπημένους τους. Μετά το γεύμα που πρόσφερε η κυρά, άρχιζαν να καταφθάνουν οι νέοι με τριαντάφυλλο στ’ αυτί και χόρευαν με τις νέες τραγουδώντας άλλα δίστιχα. Στο τέλος του Κουκουμά, η κυρά έδινε σε κάθε νέα ένα κομμάτι από πίττα φτιαγμένη με το αμίλητο νερό, αλάτι και αλεύρι κοσκινισμένο από πρωτότοκη νέα, της οποίας ζούσαν οι γονείς. Λόγω του αλατιού στην πίττα που έτρωγαν, οι νέες διψούσαν και στον ύπνο τους έβλεπαν σε ποιού νέου το σπίτι θα πήγαιναν για να πιουν και να ξεδιψάσουν. Αυτός θα ήταν ο νέος που θα παντρεύονταν.

Ένα άλλο, μακάβριο αυτή το φορά, έθιμο ήταν το Φωνικό του Δωμάτου (εκ του φωνή και του δώμα) που τηρούσαν πιστά οι Συμιακές του Χωριού, όχι του Γιαλού ή του Μουράγιου. Μόλις πέθαινε κάποιος, η χήρα όφειλε να βγει στο δώμα του σπιτιού της τελείως ασυγύριστη, με λυμένα τα μαλλιά και να κλαίει, να φωνάζει και να ωρύεται ώστε να την ακούσουν μέχρι το Μουράγιο, για να τιμήσει πρεπάμενα (εκ του πρέπον) τον άντρα της.

ΣΥΜΗ – ΠΑΡΑΔΟΣΗ

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Το Οδοιπορικό στη Σύμη,  είναι μια  διαδικτυακή τοποθεσία γύρω από το νησί της Σύμης σχετική με  λαογραφία, λογοτεχνία, ιστορικά, φωτογραφίες, παροιμίες, εκθέματα, παραμύθια, μουσική και ιδιαιτερότητες του νησιού.

Η φύση της, ο παραδοσιακός οικισμός της, η ιστορία της, τα ήθη και τα έθιμά της, το γλωσσικό της ιδίωμα, οι άνθρωποί της, παρουσιάζουν μια γνησιότητα και μια ομορφιά μοναδική.

Σχετικά με την προέλευση του σημερινού της ονόματος «Σύμη», έχουν γραφτεί πολλά. Κατά μία εκδοχή η Σύμη, μυθικό πρόσωπο, ζευγάρωσε με τον Ποσειδώνα και γέννησε τον Χθόνιο, αρχηγό των πρώτων κατοίκων του νησιού, από όπου και το όνομα. Μα ο μύθος με τον Γλαύκο κυριαρχεί. Αναφέρεται ότι ήταν ο πρώτος κάτοικος, είχε δε τρομερές ικανότητες, δεινός ψαράς και κολυμβητής, καλός ναυπηγός (αυτός κατασκεύασε το πλοίο  “Αργώ”, γνωστό από την Αργοναυτική εκστρατεία). Από τη γυναίκα του Σύμη, κόρη του Ιαλυσού, που την έκλεψε, πήρε το όνομα και το νησί.

Ο Όμηρος στο Β΄της Ιλιάδας, στίχοι 671-675, αναφέρει πως στον Τρωικό πόλεμο, πήρε μέρος με τρία πλοία και ο βασιλιάς της Σύμης, Νιρεύς, που ήταν ωραίος. «Νιρεύς αύ Σύμηθεν άγε τρείς νήας εΐσσας,..υπό Ίλιον ήλθεν.». Ο Νιρεύς σκοτώθηκε στην Τροία. (βλ. Συνοπτική Ιστορία της Σύμης, Ιωάννη Βολονάκη).

Σήμερα η Σύμη έχει 14 εκκλησίες στην πόλη και μοναστήρια και εξωκλήσια, όλα μαζί περί τα 140. π.χ. Πανομίτης, Μιχαήλης ή Ρουκουνιώτης, Θαρρινός, Καϊλλιώτης, Κοκκιμίδης, Αυλακιώτης,  Κουρκουνιώτης, Περιbλιώτης Στρατερή, ΄Αης Φανούρης, ΄Αης Μηλιανός, Μυρταριώτισσα, Σωτήρης ο Μεγάλος, Σωτήρης ο Μικρός, Σταυρός του πολέμου, Αγιά Μαρίνα, Ελικονή, Λεμονήτισσα, ΄Αης Γιάννης.

 Τοποθεσίες και αξιοθέατα: Πέδι, Χαράνι, Νημπορειός, Τολί, Μαραθούντα, Νανού, Δυσάλωνας, Πανορμίτης, Σεσκλιά ή Σεσκλί, Διαβατές, Νύμος, Διαπόρι, Λοπίδια.

Εκκλησίες_Μοναστήρια: Πανομίτης, Μιχαήλης, Ρουκουνιώτης, Θαρρινός, Καϊλλιώτης, Κοκκιμίδης, Αυλακιώτης,  Κουρκουνιώτης, Περιμπλιώτης, Στρατερή, Μυρταριώτισσα, Ελικωνή, Λεμονήτισσα.

Αρχαίοι βασιλείς : Νιρεύς ή Νιρέας, Γλαύκος, Αίγλη.

Και μη ξεχνάτε, απευθύνομαι σε όλους τους Έλληνες, ότι είναι τόσο όμορφο το νησί μας που όποιος δεν το γνωρίσει,  εκείνος θα χάσει.

αρχάγγελος Μιχαήλ Σύμης

Το μεγαλύτερο μοναστήρι απο  αυτά είναι του Πανορμίτη, που βρίσκεται στο νότιο άκρο του νησιού χτισμένο στο μυχό ενός πανέμορφου όρμου, του «Πανόρμου», από τον οποίο πήρε και την ονομασία του.

Κατά την παράδοση, η ανέγερση ναού στο σημείο εκείνο, έγινε όταν σκάβοντας «η Μαριώ του Πρωτενιού» μία ευλαβής Συμαία, βρήκε μία μικρή εικόνα του Ταξιάρχου Μιχαήλ, της οποίας κατοικία υπήρξε ο πρώτος ναός.

Ο σημερινός, είναι κτίσμα του ΙΗ΄ αιώνος — συγκεκριμένα του 1783 —  όπως μαρτυρά η εντοιχισμένη εξωτερικά μαρμάρινη επιγραφή.

Πρόκειται για μία ευρύχωρη μονόκλιτη Βασιλική με δύο εσωτερικά σταυροθόλια, η οποία τυγχάνει εξ ολοκλήρου κατάγραφη.

Η αγιογράφηση πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τη σαφή μαρτυρία της κτιτορικής επιγραφής το 1792 από τους αυτόχθονες αγιογράφους Ιερομόναχο Νεόφυτο και Κυριάκο Καρακωστή.

Θαύμα υπομονής και επιδεξιότητας αποτελεί η περισπούδαστη και περίτεχνη κατασκευή του εξαιρετικού ξυλόγλυπτου τέμπλου, το οποίο είναι έργο του μεγάλου Κώου τεχνίτη Δράκου Ταλιαδούρου. Αυτό άρχισε να κατασκευάζεται το ίδιο έτος με τον ναό, ολοκληρώθηκε δε το 1787.

Δέος όμως προκαλεί η εφέστια θαυματουργή Εικόνα του Ταξιάρχου Μιχαήλ, η οποία κατέχοντας φυσικές διαστάσεις, επισκοπεί στο χώρο του Καθολικού.

Υψηλής τέχνης είναι και το εξ ολοκλήρου ασημένιο και ανάγλυφο επικάλλυμα, το οποίο προσδίδει επιπλέον λαμπρότητα και αίγλη στη φωτοφόρο μορφή του Μεγίστου Αρχαγγέλου.

Τούτο φιλοτεχνήθηκε από τον αργυροχόο Ιωάννη Πελοπονήσιο το 1724 με δαπάνες όλης της κοινότητας της Σύμης, όπως μαρτυρά το ιαμβικό επίγραμμα πού σώζεται στο ξίφος που βρίσκεται στο δεξί χέρι του Ταξιάρχη.

Ο Αρχάγγελος εικονίζεται ολόσωμος, επιβλητικός και θριαμβευτής, έχοντας αποτυπωμένη στην θεϊκή μορφή του ουράνια γαλήνη και υπερκόσμια γλυκύτητα. Κάτω από τα πόδια του κείτεται ανθρώπινο πτώμα, την ψυχή του οποίου με μορφή βρέφους κρατά ο Αρχάγγελος με το αριστερό χέρι, υπενθυμίζοντας έτσι την ιδιότητά του ως ψυχοπομπού Αγγέλου.

Πάνω από την κεντρική πύλη της Μονής βρίσκεται το περίφημο καμπαναριό του Πανορμίτη, κτίσμα του 1911 πού συγγενεύει με ρωσικά καμπαναριά όπως π.χ. της Λαύρας Ζαγκόρσκ.

Διακεκριμένος αρχιτέκτων γράφει: «Το καμπαναριό πανύψηλο τινάζεται στην είσοδο του μοναστηριού μπαρόκ και αναγέννηση ισοζυγιάζονται απάνω του… κέντρο και επίκεντρο μιας ειρήνης από θάλασσα και πεύκο και μιας ιαχής στον άνεμο».

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%8C%CF%82

ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ

ΑΡΓΑΛΕΙΟΣ

Αργαλειός http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CF%81%CE%B3%CE%B1%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%8C%CF%82

Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

Ο αργαλειός είναι μηχανή που χρησιμοποιούνταν για την ύφανση σε παλαιότερες εποχές. Χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα κατά την προβιομηχανική εποχή και αργότερα κυρίως στις αγροτικές περιοχές, στην οικιακή οικονομία των οποίων διαδραμάτισε βασικό ρόλο, καθώς αποτελούσε το κύριο μέσο ύφανσης και κλωστοϋφαντουργίας. Μετά τη βιομηχανική επανάσταση ο κλασικός, ξύλινος, κινούμενος με μυϊκή ενέργεια αργαλειός αντικαταστάθηκε από το μηχανικό αργαλειό. Σήμερα έχει σχεδόν καταργηθεί, καθώς η διαδικασία της ύφανσης έχει μηχανοποιηθεί και στη θέση του αργαλειού χρησιμοποιείται η υφαντική μηχανή. Ο ξύλινος αργαλειός απαντάται σήμερα μόνο σε ελάχιστα σπίτια απομακρυσμένων περιοχών και σε μουσεία λαϊκής τέχνης. Περιγραφή του αργαλειού που στην Κύπρο ονομάζεται βούφα βρίσκεται στην ιστοσελίδα http://www.choletria.com/gr/traditional-arts-lgr/weaving-lgr/.

Περιγραφή

Ήταν μια απλή κατασκευή από ξύλο με τη μορφή χονδρών σανίδων ή ορθογώνιας διατομής μακρόστενων καδρονιών. Πάνω σε ένα κυλινδρικό εξάρτημά του τύλιγαν την κόκκινη κλωστή που χρησιμοποιούσαν ως βάση για την ύφανση και την ονόμαζαν στημόνι. Όλες αυτές οι κλωστές απλώνονταν από τον κύλινδρο σε δεκάδες παράλληλα ζεύγη προς έναν άλλο κύλινδρο, ίδιο με τον προηγούμενο, που βρισκόταν στο αντίθετο μέρος του αργαλειού, εμπρός από τη θέση του ατόμου που τον χειριζόταν. Όλα τα παράλληλα ζεύγη του στημονιού περνούσαν μέσα από δύο χτένια που βρίσκονταν το ένα εμπρός από το άλλο και πιο συγκεκριμένα, οι μισές περνούσαν μέσα από το ένα και οι άλλες μισές μέσα από το άλλο. Έτσι πατώντας ένα μοχλό, τα χτένια μετακινούνταν το ένα προς τα πάνω και το άλλο προς τα κάτω δίνοντας τη δυνατότητα ανάμεσα από τις κλωστές (στημόνι) να περάσουν τις μάλλινες χοντρές, κλωστές που θα γίνονταν κουβέρτες ή στρωσίδια.

Μετά από τα δύο αυτά χτένια, το στημόνι περνούσε μάσα από ένα άλλο σκληρό και δυνατό χτένι που οι άκρες του κρέμονταν με δύο λεπτές σανίδες από το πάνω μέρος της κατασκευής, παρέχοντάς του τη δυνατότητα να μπορεί να κινείται όλο το χτένι παράλληλα με τις κλωστές του στημονιού ακολουθώντας τη φορά του. Κάθε φορά που περνούσαν τη μάλλινη κλωστή, με αυτό το σκληρό χτένι χτυπούσαν, κινώντας το μπρος-πίσω με δύναμη, τη μάλλινη κλωστή να πάει πολύ κοντά στην προηγούμενη που είχαν περάσει. Αυτό το χτύπημα ήταν το χαρακτηριστικό χτύπημα του αργαλειού που έχει εμπνεύσει και λαϊκούς ή δημοτικούς δημιουργούς. Για να γίνει μια κουβέρτα ή ένα όποιο αποτέλεσμα χρειαζόταν πολλές ώρες δουλειάς.

Εργαλεία επεξεργασίας του μαλλιού

  • Λανάρια-Ξάσιμο: Υπήρχαν δύο ειδών λανάρια για το ξάσιμο του μαλλιού, τα μικρά και μεγάλα.
  • Ρόκα (η αρχαία ηλακάτη): Ένα ραβδί που το ένα άκρο του καταλήγει σε δύο κύκλους σε σχήμα Φ που μέσα τους έμπαιναν και συγκρατούνταν οι τουλούπες (μαλλί) για το γνέσιμο.
  • Αδράχτι: Ξύλινη βέργα που έστριβε ο χρήστης για να γίνει κλωστή το μαλλί και στη συνέχεια την τύλιγε.
  • Δρούγα: Ίδια βέργα που στην άκρη του κάτω μέρους της συγκροτούσε το σφοντύλι, που βοηθούσε στο στρίψιμο για την παρασκευή του νήματος.
  • Σφοντύλι: Στρογγυλό πέτρινο εξάρτημα με τρύπα που τοποθετείται στην δρούγα για να την διευκολύνει στην περιστροφή.
  • Στημόνι: Κόκκινο ή λευκό βαμβακερό νήμα που τοποθετείτο κατά μήκος του αργαλειού τεντωμένο. Πάνω του γινόταν η ύφανση. Τα εργαλεία για την τοποθέτηση του στημονιού ήταν η ανέμη, το ανεμίδι, η κλουβίστρα, τα καλαμίδια και οι τυλίχτρες.

Το Στήσιμο του Αργαλειού

Ο αργαλειός αποτελείται από πολλά εξαρτήματα. Όταν συναρμολογηθούν και τοποθετηθεί το στημόνι, έχει στηθεί ο αργαλειός και είναι έτοιμος για την ύφανση του υφαδιού.

Εξαρτήματα του αργαλειού

Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα

Αργαλειός

  • Αντιά: δύο στρογγυλά ξύλα με διάμετρο 10-15 εκατοστών που στο ένα άκρο έχουν τετράγωνη κατάληξη με τέσσερις τρύπες. Στο μπροστινό (προστάντι), που το συγκρατεί η κουρούνα, τυλίγεται το υφαντό καθώς φτιάχνεται, ενώ το άλλο στο πίσω μέρος (πισάντι), πάνω στο οποίο τυλίγεται το στημόνι, το συγκρατεί η ποταμίστρα.
  • Κουρούνα: κοντόχοντρο κυλινδρικό ξύλο που στηρίζει το «προστάντι» και το συγκρατεί.
  • Ποταμίστρα: μακρύ κυλινδρικό ξύλο που στηρίζει και συγκρατεί το «πισάντι».
  • Χτένι: παραλληλόγραμμο με ύψος 10-12 εκατοστά περίπου, με πλήθος από λεπτά δόντια από καλάμι που προσαρμόζονται σε δύο στενά παράλληλα καλάμια ή ξύλα.
  • Μιτάρια: κυλινδρικά ξύλα παράλληλα μεταξύ τους που πάνω τους είναι δεμένοι πολλοί λεπτοί σπάγκοι. Ανάλογα με το υφαντό άλλοτε χρησιμοποιούσαν δύο και άλλοτε τέσσερα.
  • Ξυλόχτενο: δύο οριζόντια ξύλα με αυλακιές. Αυτά δένονταν με δύο μικρότερα ξύλα κάθετα. Μέσα τους προσαρμόζεται και κλειδώνει το χτένι με το οποίο χτυπιέται το υφάδι.
  • Σαΐτα: ξύλο ελλειψοειδές που ήταν σκαμμένο εσωτερικά και κατά μήκος συγκρατούσε μια βέργα. Στη βέργα τύλιγαν το βαμβακερό νήμα που με το πέταγμα περνούσε μέσα στο στημόνι.
  • Μασούρι: ξύλο λεπτό, μήκους 40-50 εκατοστών που τύλιγαν πάνω του το μάλλινο νήμα που με το πέταγμα περνούσε μέσα στο στημόνι.
  • Ποδαρικά: δύο μικρά ξύλα συνδεδεμένα με τα μυτάρια που τα πατούσαν διαδοχικά. Έτσι άνοιγε το στημόνι (το στόμα) για να περνάει η σαΐτα.

Εξωτερικές συνδέσεις

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s